Waarom heb ik ineens zo’n zin in iets zoets ? (Ayurveda over zoet)

Standaard
Zo'n zin in iets zoets ayurveda

Waarom heb ik ineens zo’n zin in iets zoets? Ken je dat? Je hebt eigenlijk helemaal geen honger. Je hebt gewoon gegeten, je maag is tevreden en tóch komt ineens dat gevoel: ik móét iets zoets hebben. Een koekje. Een stuk chocolade. Of iets anders lekkers uit de kast. En als die behoefte eenmaal in je hoofd zit, kan ze behoorlijk hardnekkig zijn.
Maar waar komt zo’n plotselinge behoefte aan zoet eigenlijk vandaan? Heeft je lichaam werkelijk suiker nodig? Is het vermoeidheid, stress, gewoonte of misschien iets heel anders?
De Ayurveda kijkt daar op een verrassend andere manier naar. Want volgens deze eeuwenoude gezondheidsleer is zoet helemaal niet verkeerd. De zoete smaak – madhura rasa – behoort zelfs tot de zes belangrijke smaken en heeft een voedende en verzachtende plaats binnen de Ayurvedische voeding.


Interessant wordt het pas wanneer je lichaam steeds opnieuw om zoet begint te vragen. Want misschien vraagt je lichaam op zo’n moment helemaal niet om chocolade of koek. Misschien probeert het je iets anders te vertellen. Voordat je de koektrommel opentrekt, gaan we daarom eerst eens kijken waar die enorme zin in iets zoets vandaan kan komen. Zin in iets zoets en ayurveda

Zo'n zin in iets zoets ayurveda

Dat vond ik zelf eigenlijk een van de aardigste dingen om te ontdekken. In de Ayurveda heet de zoete smaak madhura rasa. En daarmee wordt beslist niet alleen suiker bedoeld. Ook van nature zoete voedingsmiddelen, zoals granen, melk, bepaalde vruchten, pompoen, wortelgroenten, zoete aardappel, noten en zaden, worden tot deze smaak gerekend.


Madhura wordt binnen de Ayurveda traditioneel gezien als voedend, opbouwend, verzachtend en rustgevend. De zoete smaak heeft dus wel degelijk een functie. Maar daar zit meteen een interessante aanwijzing.


Want juist wanneer je moe bent, veel hebt gewerkt, slecht hebt geslapen of voortdurend onder spanning staat, kun je behoefte krijgen aan iets wat je snel een prettig en voldaan gevoel geeft. Alleen staat er tegenwoordig meestal geen kom warme havermout naast ons bureau. Er ligt wél een pak koekjes in de kast.

Als je regelmatig enorme trek in chocolade, koek, gebak of andere zoetigheid krijgt, is het daarom interessant om niet onmiddellijk naar de kast te lopen. Vraag jezelf eerst eens af: waar heb ik op dit moment eigenlijk behoefte aan?

Zo'n zin in iets zoets ayurveda


Heb ik werkelijk honger? Heb ik vandaag voldoende gegeten? Ben ik moe? Heb ik slecht geslapen? Zit mijn hoofd helemaal vol? Heb ik uren achter de computer gezeten? Ben ik gespannen? Of eet ik iedere middag rond vier uur iets lekkers en is dat inmiddels gewoon een vast ritueel geworden?


Dat laatste wordt nogal eens onderschat. Als je jarenlang iedere avond bij de koffie twee koekjes eet, dan kan alleen het zetten van de koffie al voldoende zijn om trek in een koekje te krijgen. Je lichaam heeft niet opeens dringend suiker nodig. Je hersenen herkennen simpelweg het oude patroon: koffie → koekje → lekker.


Ook de moderne wetenschap laat zien dat trek in zoet niet alleen een kwestie van wilskracht is. Stress en slaaptekort kunnen invloed hebben op onze eetlust en op onze voorkeur voor energierijk voedsel. En daarmee komen een oude Ayurvedische gedachte en moderne kennis eigenlijk heel aardig bij elkaar: kijk niet alleen naar het koekje, maar vooral naar wat eraan voorafging. Zin in iets zoets en ayurveda

zin in iets zoets

Wat kun je dan doen als dat bekende stemmetje weer begint? Eigenlijk iets heel eenvoudigs: doe vijf minuten niets.
Zet een kop warm water of een milde kruidenthee. Ga even zitten en drink rustig. Niet omdat warm water op wonderbaarlijke wijze iedere suikerbehoefte laat verdwijnen. Zo eenvoudig werkt ons lichaam natuurlijk niet. Maar je doet daarmee wél iets belangrijks: je onderbreekt het automatische patroon.


Je voelde trek. Normaal gesproken zou je nu naar de kast lopen. Maar deze keer doe je iets anders. En juist in die paar minuten kun je ontdekken wat er werkelijk aan de hand is.


Misschien ben je gewoon moe. Misschien heb je dorst. Misschien heb je al drie uur geen pauze genomen. Misschien ben je geïrriteerd of gespannen. Of misschien heb je die middag nauwelijks iets gegeten en heeft je lichaam inderdaad behoefte aan voeding. Dan weet je tenminste waar je aan toe bent.

Dan mag je natuurlijk gewoon iets eten. Ayurveda draait niet om jezelf voortdurend dingen ontzeggen. Integendeel: goed en regelmatig eten is juist belangrijk. Maar kies op zo’n moment liever iets wat ook werkelijk voedt.


Een handje ongezouten noten bijvoorbeeld. Wat fruit met een paar noten erbij. Een klein kommetje warme havermout met kaneel. Of eet gewoon een kleine voedzame maaltijd als je ontdekt dat je lunch eigenlijk veel te karig was. Ken je BIRCHER MUESLI ? Een heerlijk en gezond ontbijt zonder suiker. Zin in iets zoets en ayurveda


Daarmee geef je je lichaam iets anders dan een snelle suikerpiek die korte tijd later alweer voorbij is. Ook hierbij helpt een beetje gezond verstand. Wie iedere middag enorme trek krijgt, kan eens naar de lunch kijken. Wie iedere avond op zoek gaat naar chocolade, kan eens kijken of het avondeten voldoende verzadigde. En wie vooral naar zoet grijpt na een lange, drukke werkdag, heeft misschien niet méér eten nodig, maar juist rust.

Er is nog een Ayurvedische richtlijn die eigenlijk verrassend modern klinkt: richt je omgeving zo in dat ze je helpt. Als er drie repen chocolade, een pak stroopwafels, koekjes en een zak snoep binnen handbereik liggen, moet je iedere keer opnieuw besluiten om ze níét te eten. Dat vraagt nogal wat van je.


Leg daarom fruit en noten zichtbaar neer en bewaar koek, chocolade en snoep niet op de meest voor de hand liggende plek. Wat je voortdurend ziet, trekt nu eenmaal gemakkelijker je aandacht.


En koop je iets heel lekkers? Koop dan gewoon een kleine hoeveelheid. Een goede reep chocolade waarvan je bewust een paar stukjes eet, kan uiteindelijk veel bevredigender zijn dan gedachteloos een grote zak zoetigheid leegeten.

Met een hartelijke groet van Tieneke en dank voor het lezen

Over Tieneke Scholtens

Al vanaf mijn zesde levensjaar ben ik gepassioneerd door koken. Welkom op "De Geneeskrachtige Keuken" foodlog, een blog waar ik mijn persoonlijke culinaire avonturen deel. Mijn naam is Tieneke Scholtens en ik heb één grote passie: koken en het verkennen van de heilzame effecten van voeding, geïnspireerd door de eeuwenoude wijsheden van de Ayurveda. De Geneeskrachtige Keuken is mijn levenswerk, vooral door de diepe ayurvedische wortels die mijn kookstijl verrijken. Al jarenlang kook ik met het oog op gezondheid, waarbij ik steeds weer nieuwe recepten en kennis ontdek. Met een achtergrond in het onderwijs, heb ik mijn enthousiasme voor voeding doorgegeven aan vele kinderen, waarbij ik ze de basis van gezond koken heb geleerd. Mijn interesse in Ayurveda gaat verder dan alleen de keuken. Ik heb diverse studies en cursussen gevolgd om de rijke kennis van deze oude geneeskunst te doorgronden. Deze toewijding heeft geleid tot een blijvende liefde voor kurkuma en andere heilzame ingrediënten. Duik met me mee in de wereld van gezonde, geneeskrachtige gerechten en laat je inspireren door de ayurvedische wijsheid die in elk recept schuilt. Welkom op mijn Blog, fijn dat je een kijkje komt nemen ♥

Geef een reactie