
We horen bijna dagelijks dat een goede weerstand belangrijk is. Maar wat is weerstand eigenlijk? Zit die ergens op één plek in je lichaam? Of werkt je hele lichaam samen om je gezond te houden? Door de eeuwen heen hebben mensen heel verschillend gedacht over ziekte, gezondheid en onze natuurlijke afweer. Gelukkig weten we tegenwoordig veel meer over hoe ons lichaam zich verdedigt tegen bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers. Tegelijkertijd laat ook de eeuwenoude Ayurveda zien hoe belangrijk een gezonde leefstijl is voor een sterke weerstand.
Kun je zelf iets doen om je weerstand te ondersteunen? Of moet je het gewoon zijn gang laten gaan? Naar aanleiding van een leuke lezersvraag zijn we eens dieper in dit onderwerp gedoken. We vonden zoveel interessante informatie dat we er graag een uitgebreid artikel over hebben geschreven.
Ingezonden mail :
….“…….Hallo Tieneke. We horen op de radio en televisie voortdurend over onze weerstand en ons immuunsysteem. Maar waar zit dat eigenlijk? Is het een orgaan? En kunnen we er zelf iets aan doen? Vriendelijke groet, Annet G…”…
Beste Annet,
Een leuke vraag. We horen bijna dagelijks dat we “goed voor onze weerstand moeten zorgen”. Maar als iemand vraagt waar die weerstand eigenlijk zit, blijft het vaak stil.
Veel mensen denken dat weerstand één orgaan is, net als je hart of je lever. Maar dat is helemaal niet zo. Je weerstand – of zoals artsen het noemen: het immuunsysteem – is een slim netwerk dat door je hele lichaam aanwezig is. Dag en nacht beschermt het je tegen bacteriën, virussen, schimmels en andere ongewenste indringers. En meestal merk je daar helemaal niets van.
Je lichaam als een goed beveiligde stad
Stel je eens voor dat je lichaam een grote stad is.
Rondom die stad staan stevige stadsmuren. Dat zijn je huid en je slijmvliezen. Bij de poorten staan bewakers die controleren wie er naar binnen mag. Door de straten lopen voortdurend patrouilles die op zoek zijn naar indringers. Er zijn zelfs speciale “rechercheurs” die oude vijanden herkennen en onthouden, zodat ze een volgende keer veel sneller kunnen ingrijpen.
Zo werkt ook je weerstand. Het is geen apart orgaan, maar een uitgebreid netwerk van witte bloedcellen, lymfeklieren, de milt, het beenmerg, de thymus en talloze boodschapperstoffen die voortdurend samenwerken om je gezond te houden.
Iedere dag kom je in aanraking met miljoenen bacteriën en virussen. Via een deurklink, een winkelwagentje, een pinautomaat of gewoon doordat iemand in de trein niest. Gelukkig ruimt je lichaam het overgrote deel daarvan ongemerkt op. Pas wanneer ziekteverwekkers erg sterk zijn of je weerstand tijdelijk minder goed functioneert, kun je ziek worden.
Je darmen: het hart van je weerstand
De moderne wetenschap heeft de afgelopen jaren veel ontdekt over de rol van de darmen. Een groot deel van de immuuncellen bevindt zich namelijk in en rondom de darmwand. Daar maakt je lichaam iedere dag onderscheid tussen voedingsstoffen, nuttige darmbacteriën en stoffen die beter buiten de deur kunnen blijven.
Dat verklaart ook waarom gezonde voeding zo belangrijk is. Je darmen zijn niet alleen verantwoordelijk voor de vertering van voedsel, maar spelen ook een belangrijke rol bij een goed werkende weerstand.
Wat kan je weerstand verminderen?
Je weerstand wordt door veel factoren beïnvloed. Denk bijvoorbeeld aan:
- langdurige stress;
- te weinig slaap;
- een eenzijdige voeding;
- weinig beweging;
- overmatig alcoholgebruik of roken;
- chronische ziekten;
- ouder worden.

Soms merk je dat doordat je sneller verkouden bent of langer nodig hebt om te herstellen. Dat betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is, maar het kan wel een signaal zijn dat je lichaam extra aandacht nodig heeft.
Kun je zelf iets doen?
Gelukkig wel. Je weerstand is geen knop die je zomaar even omzet. Het is eerder een tuin die dagelijks verzorgd wil worden. Iedere gezonde keuze is als een beetje water en zonlicht. Op zichzelf lijkt het misschien niet veel, maar samen maken al die kleine keuzes een groot verschil.
Een paar eenvoudige leefregels kunnen daarbij helpen:
- eet gevarieerd en zoveel mogelijk onbewerkte voeding;
- zorg voor voldoende groente, fruit, peulvruchten en noten;
- slaap voldoende;
- beweeg iedere dag;
- ga regelmatig naar buiten;
- begin de dag met een glas warm water en drink het gedurende de dag
- neem tijd voor ontspanning.
Een wandeling in de natuur, een goed gesprek of een rustig moment met een boek kan soms net zo waardevol zijn als gezond eten.
Wat zegt de Ayurveda?
Ayurveda kijkt al duizenden jaren op een bijzondere manier naar gezondheid. In plaats van vooral te wachten tot iemand ziek wordt, probeert Ayurveda juist de omstandigheden te creëren waarin het lichaam zichzelf zo goed mogelijk gezond kan houden.
Daarbij spelen drie begrippen een belangrijke rol.
►Agni is de kracht van de spijsvertering. Wanneer voeding goed wordt verteerd, kan het lichaam daar optimaal bouwstoffen uit halen.
► Ojas wordt in de Ayurveda gezien als de verfijnde essentie van een goede voeding, een gezonde spijsvertering en een evenwichtige leefstijl. Ojas wordt van oudsher in verband gebracht met vitaliteit, veerkracht en een natuurlijke weerstand.
Daarnaast probeert Ayurveda de drie dosha’s – Vata, Pitta en Kapha – zoveel mogelijk in balans te houden. Volgens deze eeuwenoude gezondheidsleer ontstaat gezondheid wanneer die balans behouden blijft.
De rol van kruiden
Binnen de Ayurveda worden al duizenden jaren kruiden en specerijen gebruikt als onderdeel van een gezonde leefstijl. Kurkuma, gember, triphala en ashwagandha zijn daar bekende voorbeelden van. Ze worden traditioneel toegepast ter ondersteuning van de vitaliteit en het natuurlijke evenwicht van het lichaam. Ze vormen echter nooit een vervanging voor gezonde voeding, voldoende beweging en een goede nachtrust. Juist de combinatie van al deze factoren vormt de basis van een gezonde leefstijl.
Weerstand bouw je iedere dag op
Misschien is dat wel de belangrijkste les. Een goede weerstand ontstaat niet door één pilletje, één kruid of één wondermiddel. Ze wordt opgebouwd door honderden kleine keuzes die je iedere dag opnieuw maakt.
Een goed immuunsysteem kent een paar richtlijnen
Dit zijn onder andere :

- Eet gezond. Je gooit je wasmachine ook niet vol zand, dan gaat deze kapot. Waarom zou je dan wél een slechte ongezonde hap eten ? Dan gaat er ook iets kapot.
- Zware stress of depressiviteit. Dit zijn 2 factoren die je weerstand flink kunnen verminderen. Zingen helpt, écht waar !
- Gebrek aan rust of een slaaptekort : Is er een beter middel dan je energie en een goede gezondheid terug te krijgen dan slaap en rust ?
- Teveel medicijnen : soms kan het slikken van medicijnen gewoon niet anders. Maar in veel gevallen kunnen goede voeding en goed slapen óók dingen oplossen.
- Destructieve levensstijl : Onze relatie tot de natuur, onze relatie tot onze medemens, luchtvervuiling, teveel alcohol en teveel roken spelen ook een ‘woordje’ mee.
- Gebrek aan lichaamsbeweging : Door een heerlijke lange wandeling of andere beweging is je bloedsomploop beter. En worden immuun cellen beter door je lichaam verspreid.
- Doe eens een poosje NIETS, gewoon niets. Lekker zitten en naar buiten kijken. Kijk naar de lucht of de wolken. Kijk een naar de kleur van de bomen en de vogels. En doe verder niets.
- Let op de eigen “gezondheids paspoort”, en volg de regels die hier bij horen. Je hebt het gekregen op de seconde van je conceptie, en het is een gezondheids richtlijn voor je eigen gezonde leven. De ayurvedisch naam hiervoor in “dosha”. Ieder baby wordt geboren met zijn/haar eigen “gezondheids paspoort”.
Gezond eten. Goed slapen. Bewegen. Ontspannen. Tijd nemen voor jezelf. Genieten van de natuur. En luisteren naar de signalen die je lichaam geeft.
Na ruim dertig jaar ervaring met voeding, kruiden en Ayurveda ben ik daar steeds meer van overtuigd geraakt. Gezondheid is meestal geen kwestie van één grote verandering, maar van vele kleine, bewuste keuzes die elkaar dag na dag versterken.
Misschien is dát wel het mooiste geheim van een goede weerstand.
Met een hartelijke groet van Tieneke