Auteursarchief: Tieneke Scholtens

Over Tieneke Scholtens

Welkom op "De geneeskrachtige keuken" blog . Mijn naam is Tieneke Scholtens . Sinds mijn kindheid heb ik een hobby. Koken. De geneeskrachtige keuken is mijn passie, vooral wat de ayurvedische kookwijze betreft. Koken doe ik graag met een gezondheids achtergrond.

Hoevéél moet je per dag drinken ?

Standaard

Volgens de voedingsfysiologie blijft onze waterhuishouding in evenwicht door genoeg te drinken.  Als het evenwicht verstoord raakt, kun je uitgedroogd raken en mis je het vocht om de in de lichaamscellen opgeslagen energie vrij te maken. Maar ook in goede voeding zit vocht. Voedingsboeken stellen vaak dat gezond drinken, water bijvoorbeeld,  de spijsvertering merkbaar beïnvloedt. De oude ayurveda kijkt er weer anders tegen aan. Wat is gezond en wat is teveel of te weinig ? Hier vindt u een informatief artikel over thee, vocht of water drinken en onze gezondheid.

Over water, nieren, bloeddruk, zout en diabetes.

hoeveel-moet-je-per-dag-drinken

Lekker, fris en gezond voor de nieren 

Voldoende water drinken is belangrijk voor onze nieren. Hoe meer water je drinkt, hoe meer water er langs de nieren moet passeren. Wist u dat onze nieren ongeveer 180 (!) liter vloeistof per dag vanuit de bloedbaan door onze nieren verwerkt wordt ? Dat wil zeggen dat de 5 liter bloed die we in ons lichaam hebben ongeveer 36 keer langs de nieren komt en gefilterd wordt. Onze nieren zorgen ervoor dat onze afvalstoffen uit ons bloed gefilterd worden.

Om deze ‘schoonmaak beurt’ mogelijk te maken, stroomt elk half uur al ons bloed langs onze nieren. En dit gaat per lichaamsdeel. De hele tijd continu maken de nieren een selectie van de stoffen die wel in het bloed mogen blijven en welke schadelijke stoffen eruit gehaald worden. Deze worden via blaas en urine verwijderd.

Vanaf het 30e levensjaar daalt onze niercapaciteit langzaam. Ze leveren dan al jaren een onbegrijpelijke prestatie. Er zijn 3 belangrijke zaken die de nieren extra belasten en de oorzaak kunnen zijn dat ze extra snel achteruit gaan. Deze zijn :

  • Onvoldoende schoon water drinken.
  • Veel proteïne rijk voedsel eten.
  • Medicijnen gebruik. ( aspirine etc, sommige bloeddrukverlagers en diuretica (plaspillen).

Door genoeg vocht te drinken, helpen we onze blaas- en nierfunctie hiermee. Maar hoeveel moet je nu eigenlijk drinken ? Eigenlijk verschilt dit per mens, wie lang is heeft meer vocht nodig dan een klein persoon. En de minimale vocht inname kun je zelf berekenen.

Dit doe je door je eigen lichaamsgewicht te delen door 30. Weeg je,bijvoorbeeld,  60 kilo, dan moet je dagelijks 60 : 30 = 2 liter vocht drinken” 

Natuurlijk zit er in groente en fruit ook veel water. Dus dat moet je zeker ook ‘erbij incalculeren’. Dus is deze rekensom met ‘een korreltje zout’ te nemen.

Over zout gesproken. Zout, de bloeddruk, diabetes en je nieren hebben veel met elkaar te maken. Goede en gezonde nieren ‘filteren’ de afvalstoffen vrij gemakkelijke uit het lichaam. Maar diabetes kan de bloedvaatjes aantasten. Deze bloedvaatjes brengen het bloed naar de nieren. Het is mogelijk dat de nierfilters beschadigen, en dan gaat de reiniging moeilijker. Naast het te weinig drinken is een te hoge inname van eiwitten ongezond voor de nieren. (2) Vlees is een rijke bron van proteïnen en eiwitten, echter dit belast de nieren veel.  Het is dus mogelijk dat beschadigde filtertjes eiwitten, die eigenlijk in het lichaam thuishoren, uit het bloed halen. En ook andersom. Dat afvalstoffen, die eruit moeten, in het lichaam achterblijven. Hierdoor kunnen de nieren nog slechter gaan werken, en stijgt de bloeddruk.

Medicijnen en de invloed op onze nieren. 

Behalve een te hoge eiwitten en/of proteïne inname, zijn er ook veel medicijnen schadelijke voor de nieren, bijvoorbeeld antibiotica of via de mond ingenomen aciclovir ( tegen koortsblaasjes). Dit zijn stoffen die door de nieren uitgescheiden worden, iets wat bijzonder toxisch en belastend voor de nieren kan zijn. Ook het gebruik van pijnstillers zoals aspirine, diclofenac, ibuprofen, naproxen en bepaalde bloeddrukverlagende medicijnen (zoals de ACE – inhibitoren) kunnen er voor zorgen dat de bloedvaatjes in de nieren vernauwen, zodat er minder bloed doorheen kan en de nieren beschadigd kunnen worden (1).

Lees de rest van dit bericht

Helpt kurkuma tegen griep, hoesten en verkoudheid ?

Standaard

Een flinke griep en/of verkoudheid is vervelend. Mensen zijn ’s winters en in het voorjaar vaak verkouden, hoesterig en grieperig. De symptomen komen ons maar al te bekend voor. Een loopneus, hoesten, congestie, hoofdpijn en als het je overal pijn doet zijn de meest gehoorde en meest gevoelde klachten. Zijn er goede remedies tegen dit hoesten en grieperig verkouden gevoel ? Hier zijn enkele eenvoudige huismiddeltjes met kurkuma die je verhoudheids- hoest en griepsymptomen enorm zouden kunnen verlichten. En aan een goed herstel kunnen bijdragen. Een  beetje hulp voor bespoedigen van een goed herstel is altijd welkom. Hier vindt u een informatief artikel over de invloed van kurkuma op hoest, griep en verkoudheid. 

De kerstdagen zijn weer voorbij. Het was leuk en gezellig, maar dan zijn we ook wel weer blij als het voorbij is. Een van onze gasten was hoesterig, en liep af en toe rood aan van het ‘ophoesten’. Hij had van alles tegen de hoest bij zich, maar echt veel hielp het niet, leek me. Hoest, griep en verkoudheid zijn wel  aandoeningen  die bij koud weer meer voorkomen, en iedereen heeft hier wel eens last van. Maar wat is nu precies hoesten en zijn er eigenlijk wel huismiddeltjes tegen ?

Wat is hoest nu precies ?

Griep, verkoudheid en hoesten zijn klachten van het natte seizoen.

Vaak is er meer aan de hand, dan alleen maar hoesten. Er zit er soms iets ‘achter’ de hoest. Bijvoorbeeld een bacteriële of virale infectie van de bovenste luchtwegen, ontstoken bronchiën, astma of geïrriteerde luchtwegen. Als verkouden bent, gaat dit vaak gepaard met hoesten. Ook wekt het schrapen van de keel vaak een hoestbui op. Of liggen.

Hoest staat niet vaak op zichzelf. Er zijn meestal symptomen naast zoals koorts, hoofdpijn,  keelpijn, misselijkheid of een flinke verkoudheid. In het algemeen worden er veel middelen verkocht die alle klachten tegelijk met de hoest beweren te bestrijden. Sommige van deze middelen hebben bijwerkingen die niet onderdoen voor de kwaal zelf. En het helpt niet genoeg.

Kurkuma is echter een zeer veelzijdig kruid. Die zowel helpt de bacteriële maar ook de virussen te bestrijden. In de oude ayurveda en ook in de traditionele Chinese geneeskunst werd kurkuma gebruikt in de behandeling van verschillende kwalen. En het gebruik van kurkuma hiertegen was een van de populairste huismiddeltjes uit vroegere tijden. Waarom ? Omdat de antibacteriële en ook de antivirale werking van kurkuma het een  van de best ondersteunende natuurlijke oplossingen maakte tegen hoest en verkoudheid.

Hoe werkt kurkuma tegen het hoesten ?

De goede werking komt niet van de kurkuma, maar door de curcumine verbinding. Er zijn 3 verschillende curcuminoïden in curcumine aanwezig. De bisdemethoxy, de demethoxy en de diferuloy methane curcumine. Deze laatste noemen we ook curcumine, omdat het verantwoordelijk is voor de kleur van kurkuma en het is de bioactieve werkzame stof.

Het is de curcumine die als het antiontstekings middel bekend staat,  en dus de bacteriën en virussen bestrijdt. En deze eigenschappen geven de kurkuma steun in de behandeling van hoest en verkoudheid. Ook helpt de werking van curcumine verlichtend bij het strakke gevoel dat zich ontwikkelt als de hoest chronisch begint te worden. (6).

Oude huismiddeltjes tegen hoest met kurkuma.

  • Als je neus verkouden bent en ook nog stevig hoest, helpt het drinken van heet water met kurkuma poeder.
  • Eén druppeltje vluchtige olie, gewonnen uit pure persing van de kurkuma wortel, de kurkuma olie, is ook veelbelovend in het verlichten van hoest en het schoonmaken van slijm. Een bak met warm water en één druppeltje kurkuma olie erin, daarna ca 5 a 10 minuutjes stomen.
  • Chronische verkoudheid en hoesten kan verlicht worden door een stukje verse kurkuma wortel een hele nacht in de mond te houden. Het nadeel is de lichte kleuring van de tong.
  • Honing met kurkuma poeder tot een ‘papje’ maken, en zuig dit heel langzaam op.
  • Open een capsule curcumine en met de inhoud met een beker warme geitenmelk, en roer dit goed. Met behulp van dit mengsel, dat men 2 maal per dag moet opdrinken, werd er vroeger binnen 2 dagen al verlichting geboden. Dit bij hoest, die door bacteriën werden veroorzaakt.
  • Voeg 2 druppeltjes pure kurkuma olie toe aan warm (dus niet kokend heet) water, en doe een handdoek over het hoofd. Adem dit in. Het helpt tegen vastzittende hoest.

Kurkuma tegen chronische hoest.

Lees de rest van dit bericht

Een vegetarische “Oud Vlaamsche Herfststoof uit Brugge” als Kerstdiner.

Standaard

Het is bijna Kerstmis, de kranten en bladen staan vol met recepten en eet ideetjes. De ene nog lekkerder als andere. Graag wil ik jullie een puur en eerlijk simpel recept geven. Maak het een dag van tevoren, dan zijn niet alleen de smaken goed ingetrokken, maar het is ook gemakkelijker op de dag zelf, als uw gasten er zijn. U kunt ook de hoeveelheden halveren als u maar één of twéé vegetarische gasten heeft. Op de Kerstdag moet je niet te lang in de keuken staan, om er dan totaal verhit weer uit te komen. Vlak voor het diner. Uw gasten zullen zich een beetje schuldig gaan voelen. Maak dit gerust een dag van tevoren. Frietjes bakken of een heerlijke grote schaal aardappelpuree ( misschien met knoflook en peterselie) is snel klaar en is ook altijd lekker. Ja, uw gasten zullen verrast zijn over de heerlijke zachte smaak. Veel succes met dit oude “Vlaamsche Herfststoof” recept uit Brugge. En een relaxte Kerst gewenst !

Herfststoof uit West Vlaanderen

Vegetarisch-kerstdiner

We wensen iedereen Fijne Kerstdagen en een Goed, Gezellig en vooral Gezond 2019 toe.

Het is echt Belgisch om een heerlijke herfststoof te maken. Dit recept is een oud “West Vlaamsche Herfststoof uit Brugge”. Een echte Vlaamsche Klassieker. Het is een eenvoudig recept , maar een absolute topper in de keuken. Heerlijk ! Wij maken dit als we echt zin hebben in iets lekkers ! Volgens oud West Vlaamsch recept moet er natuurlijk bier in. De printversie staat helemaal onderaan.

Het originele recept was met stukjes rundvlees. Al vele jaren geleden heb ik deze zelf ‘omgebouwd’ naar een vegetarische versie. Maar met  één of twéé aanpassingen maak je er zelf een heerlijk veganistisch recept van.

En het zou natuurlijk geen ‘Vlaamsch’  recept zijn als er geen frietjes bij werden geserveerd. Ikzelf vind luchtige aardappelpuree het lekkerste erbij. Maar frietjes stonden ooit in het originele recept. En dan van die zelfgemaakte dikke “Vlaamsche Frieten”. Dan nog rode kool met appeltjes . En u hebt niet alleen met deze Kerst, maar ook voor alle andere herfstige dagen een toprecept erbij ! Daar gaan we.

 

Klassieke “Oud Vlaamsche Herfststoof uit Brugge” als Kerstdiner

Het is heel gemakkelijk, u neemt een grote braadpan en doet de ingrediënten stuk voor stuk, achter elkaar aan in de pan. Deksel erop en op een zacht pitje rustig laten stoven. Wel  regelmatig even omroeren. Klaar !

Lees de rest van dit bericht

Welke voeding bevordert sterke botten ?

Standaard

Als men wat ouder wordt, kan de dichtheid van het botweefsel afnemen. De naam voor afnemend botweefsel is osteoporose. Bij botontkalking (osteoporose) is er eigenlijk geen sprake van ‘ontkalking’ maar van botarmoede. De hele structuur van het bot wordt wat minder stevig en hard. Dit kan al vanaf het 35e levensjaar beginnen. Er wordt vanaf dit moment meer botmassa afgebroken, dan er wordt aangemaakt. Hoe snel dit proces gaat is grotendeels afhankelijk van voeding en leefwijze. Wat kunt u zelf doen om uw botten gezond en sterk te houden, tot op hoge leeftijd ? Wat is dan goede voeding tegen osteoporose? Hier vindt u een gedetailleerd en informatief artikel over osteoporose.

‘Melk is goed voor elk’ was ooit eens een reclameslogan.

zeewier-is-goed-voor-onze-botten

Zeewier bevat veel jodium en magnesium, en draagt dus bij aan gezond botweefsel.

Een eindje rennen, eens achter de computer gaan zitten en een mail schrijven of een dagje helpen met een verhuizing. Bij iedere beweging die we maken, hebben we onze botten, spieren en gewrichten nodig. Deze werken in ons lichaam keurig samen zodat we alles kunnen doen wat we nodig hebben. Ons hele bewegingsapparaat zorgt ervoor dat we ons goed voort kunnen bewegen en kracht kunnen zetten.

Eigenlijk merk je het nauwelijks dat je botten, spieren en gewrichten hebt. Ze werken gewoon en doen wat je wilt. Maar na een flinke inspanning bij een sportsessie of na een verhuizing voel je ze soms goed. Bij een flinke spierpijn voel de pas wat een luxe het is om een perfect functionerend bewegings apparaat te hebben.

Een goed bewegingsapparaat moet je ook onderhouden. Als je regelmatig beweegt, loopt, staat of een eind wandelt neemt de botdichtheid toe en blijven de spieren en gewrichten soepel. Wel moet opgemerkt worden dat beweging natuurlijk prima is, maar te veel is niet goed. “Pijn” is een stopteken. Ben je toch te ver gegaan, dan helpt een warm bad of andere warmte om snel te herstellen.

Aan het onderhoud van onze botten kunnen we zelf veel bijdragen. Botweefsel is levend weefsel, dus ook gevoelig voor het soort voedsel wat we eten. Er zijn goede en slechte voedingsmiddelen te noemen voor onze botten. Een van de hoog aangeprezen, maar achteraf niet zo geweldig voor onze botten zijn zuivelproducten.

Dat melkproducten niet zo gezond blijken te zijn voor ons botweefsel. (1). Dit zal voor veel mensen even schrikken zijn. Want waar moet je dan je calcium vandaag halen ? Wist u dat er meer calcium in groene groente zit, dan in melkproducten ?  In groente bevinden zich grote hoeveelheden calcium. Wist u dat 100 kilocalorieën boerenkool 455 mg aan calcium bevat? Terwijl 100 kilocalorieën melk maar 194 mg calcium bevat. Melkproducten worden vooral door de industrie de hemel in geprezen. Ons bot is een levend weefsel. En heeft dus ook behoefte aan goede voedingsstoffen.

Lees de rest van dit bericht

Brandend maagzuur en natuurlijke remedies hiertegen.

Standaard

De Feestdagen staan weer voor de deur. Lekker eten, anders eten en genieten van bijzondere dingen. Een paar glaasjes wijn of een bijzonder likeurtje.. En soms nog ééntje likeurtje extra met koffie. En dan, na de maaltijd begint soms een vervelend gevoel in de maag en slokdarm. Soms zelfs tot in de hals en nek.Veel mensen kennen het. Brandend maagzuur of dyspepsie. Soms na het eten van een te vette of te zware maaltijd. Ook zou de spier tussen de maag en de slokdarm niet goed kunnen sluiten.  Het maagzuur zou kunnen teruglopen. Sommige mensen hebben er heel af en toe last van.  Anderen dagelijks of juist veel ’s nachts. Wat kan de oorzaak van brandend maagzuur zijn ? Kunt u er zelf wat aan doen ? Hier vindt u een informatief artikel over brandend maagzuur.

Hoe kan brandend maagzuur ontstaan ?

brandend-maagzuur

Zijn er natuurlijke remedies tegen brandend maagzuur ?

Hoe kan dit brandende gevoel ontstaan ? Een naar gevoel in borst streek  en het doet soms pijn. Men voelt zich gewoon niet goed. Een beetje misselijk en naar. Eigenlijk vindt dit brandend maagzuur gevoel niet in de maag plaats. De onderste maag sluitspier van de slokdarm verhindert normalerwijze dat de zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm. Maar als deze functie, door welke reden dan ook, verstoort is, en de zure maaginhoud terug kan stromen, dan kan er een brandend gevoel ontstaan. Dit kan gebeuren bij te haastig eten en te grote brokken doorslikken. Soms kauwt men gewoon niet goed.

Ja, bepaalde soorten voeding en drankjes kunnen brandend maagzuur opwekken. Bijvoorbeeld zoals vet eten, pepermunt, chocolade, alcohol en frisdrank met koolzuur zijn bekende veroorzakers van brandend maagzuur. Maar te snel kauwen, te snel en te veel doorslikken kan ook een oorzaak zijn. Of een breukje in het middenrif. Er kunnen meerdere oorzaken zijn. Ook bukken, tillen of liggen kan dit brandend gevoel veroorzaken. De maaginhoud wordt dan weer terug omhoog geduwd.

Hoewel er verschillende nogal sterke medicamenten tegen brandend maagzuur in de winkels liggen, is dit ongemak meestal heel gemakkelijk met de volgende natuurlijke ayurvedische huismiddeltjes te bestrijden. Ja, veel mensen pakken snel naar tabletten tegen deze vervelende kwaal. Bijvoorbeeld Natron tabletten worden er in veel reclame spotjes tegen aanbevolen. Maar eigenlijk zijn dit lapmiddelen. Natron tabletten neutraliseren wel de te zure slokdarm, maar dit is zeer tijdelijk omdat er snel weer nieuw zuur gevormd word. En het is niet zo gezond om dit te vaak te nemen. Maar in uw keuken zijn er ook prima werkende middelen te vinden.

Wat kunnen de soorten klachten bij brandend maagzuur zijn ? 

De klachten bij brandend maagzuur kunnen per persoon verschillen. Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Zij proeven het zuur dat omhoog stroomt de slokdarm in. Niet iedereen heeft hier last van. Ook zonder het zuur te proeven, kan je last hebben van brandend maagzuur.
Het te vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm heeft niets te maken met een teveel aan maagzuur.

Lees de rest van dit bericht

Tips voor aankoop, schoonmaken en bereiden van groenten

Standaard

Groenten zitten vol met gezonde en bioactieve stoffen. Duizenden van deze stoffen worden nog wereldwijd onderzocht. Maar de wetenschappers zijn het er wel over eens dat in deze stoffen de ware krachtbronnen voor ons immuunsysteem zitten. Ook ons hart- en bloedvaten, bloedsomloop, spijsvertering en vele andere vitale lichaamsfuncties profiteren daarvan. De meeste van die gezondheidsstoffen zitten in groenten. Vele van die gezondheidsstoffen behoren tot de aroma’s, de geuren en de kleur van de groenten. Kies uw groenten dus met uw neus en uw ogen : hoe intensiever de kleur en de geur, hoe meer gezonde bioactieve stoffen. Hier vindt u een informatief artikel over het kopen, schoonmaken en bereiden van groenten en fruit

Welke groenten kiest men het beste ? 

schone-groenten-en-fruit

Schoon is nóg gezonder.

Koop de meeste groenten van het seizoen. Groenten die in een bepaald seizoen geoogst worden en dus vers op de markt komen, bezitten meer gezonde voedingsstoffen. En, natuurlijk, groenten die in ons land gekweekt worden, zijn dikwijls goedkoper. Ze hoeven geen lange weg als te leggen, en zijn derhalve milieu vriendelijker. Zo van het veld op het bord !

Als u niet precies weet welke groenten seizoens groenten zijn, vraag het gewoon aan de groenten boer. Ook zijn er op het internet heel veel overzichten te vinden, welke groente in welk seizoen groeit. Groenten die biologisch zijn geteeld, bevatten minder afbraakproducten van chemicaliën en meststoffen. Omdat biologisch geteelde groenten het milieu minder belasten, is het misschien ook een tip om hierop te letten.

Tips bij de aankoop en schoonmaken van groenten en fruit 

Een paar basis regels, in verband met de voedingsstoffen van groenten, zorgen ervoor dat er ook na de bereiding van uw eten nog genoeg gezonde stoffen overblijven :

1. Eet veel rauwkost. Tijdens het koken gaan veel voedingsstoffen verloren. Vooral waardevolle vitaminen moeten het ontgelden. Een frisse groenten smoothie of gewoon verse groentensoep of een koude gazpacho zijn hierbij een goed idee. Een vers gemaakte bodem van bloemkool , rijst met verse groenten, even in de oven met extra groenten erop. Jammie !

Lees de rest van dit bericht

Honing en haar werking op onze gezondheid

Standaard

Wat is honing ? Honing is een bijzondere natuurlijke substantie met een goede uitwerking op ons lichaam. Van honing is al duizenden jaren bekend voor het feit dat het goed kan helpen tegen infecties en zweren. De geneeskrachtige eigenschappen van honing zijn in de loop der jaren bekend. Het Indiase geneeskunde systeem Ayurveda beschrijft honing als de nectar van het leven en beveelt het aan om te gebruiken bij de behandeling van verschillende aandoeningen . Ook tegen een verbrande huid is honing een goed middel. Hier vindt u een informatief artikel over honing.

Wat is nou precies honing ?

honing-en-haar-werking-op-velerlei-gebied

Een honingraat is een kunst stukje om te zien,..

’s Morgens een kommetje met muesli, noten, vers fruit en honing. Jammie ! Mijn man is vroeger imker geweest. Honing heeft bij ons een bijzonder plekje in ons hart. Vooral speciale soorten honing zijn verrassend, om ergens in een winkel te vinden. Zoals ‘arbutus honing’. Dit is een bitter smakende honing. Héél bijzonder. En gezond. Er zijn zoveel soorten honing.

Ja, Honing is een bijzonder deel van de natuur en van ons voedsel. Zelfs yogi-bear was al gek op honing. Wat is honing ? Honing is een substantie die door honingbijen wordt geproduceerd. Ze doen dit door de nectar uit de bloemen te halen en in te dikken tot honing. Deze nectar is eigenlijk een zoete vloeistof die de planten produceren om insecten te lokken. Zodat er bestuiving kan plaatsvinden.

Je ziet dit soms bij de bijen, dan hebben ze een soort ‘gele klompjes’ aan de pootjes. Dit is het stuifmeel dat nu van plant tot plant gebracht wordt. Wist u dat honing voor 20 % uit water bestaat en voor 80 % uit suikers ? De vitaminen en mineralen in honing zijn als bron voor deze laatste niet van grote betekenis. Wat er in gevonden is zijn verschillende vitamines uit het B-complex, koper en ijzer, magnesium, mangaan, fosfor, natruim en zink. Ook bevat honing veel andere actieve stoffen en polyfenolen  met een krachtige antioxiderende werking. (1) Deze stoffen kunnen het oxideren van het ‘slechte cholesterol’ LDL  tegengaan en de bloeddruk helpen verlagen. (2). Honing mag je niet verhitten, dan verliest het per direct de goede werking. Ook niet verdunnen met water, niet met warm water en ook niet met koud water.

Hoe werkt honing ? Heeft het therapeutische eigenschappen ?

Er zijn zelfs onderzoeken die een daling van het ‘slechte’ LDL-cholsterol, en een stijging van het ‘goede’ HDL-cholesterol hebben vastgesteld.  Ook het hart kan voordeel hebben bij het eten van honing. (3). Daarnaast is honing ook interessant om uitwendig te gebruiken. Het blijkt dat honing wondgenezing kan versnellen. (4) Ook bij diabetische wonden.(4).

Lees de rest van dit bericht