De Geneeskrachtige Kruiden serie (Inleiding)

Standaard

In deze komende serie willen we een reeks heel gewone Nederlandse keuken kruiden gaan bespreken. Kruiden zijn bijzondere planten in de natuur. Kruiden zijn planten die ons leven kunnen verrijken. De meeste algemene kruiden hebben hun geheel eigen geneeskrachtige werking. We gaan een paar aspecten van deze keukenkruiden wat dieper belichten. Wat hun werking op ons lichaam is. Hoe je ze kunt kweken. Welke kruiden wél en niet bij elkaar passen. En in welk gerecht ze goed passen. Gewone kruiden die je overal kunt kopen en in het eten kunt gebruiken.  Keukenkruiden die je als flinke plant in je tuin kunt zetten. Of op het balkon of de vensterbank kunt laten groeien. We kunnen natuurlijk een enorm uitgebreid scala kiezen, maar we gaan ons in deze serie beperken tot gewone kruiden die overal verkrijgbaar zijn. Gewone kruiden voor in de keuken. Hier vind je een serie korte artikelen over algemene keukenkruiden. We beginnen met de inleiding (deel 1). Deze serie zal zich langzamerhand gaan uitbreiden. Elk kruid met één lekker recept erbij. Veel lees- en inspiratie plezier gewenst.

Kruiden door de geschiedenis

Zolang mensen hier op deze planeet leven, vertrouwen we al op kruiden. Duizenden jaren lang kenden we de smaak, de geneeskrachtige werking en we gebruikten kruiden om in contact met de Goden te komen. Wist u dat er zaden van kruiden zijn gevonden die 200.000 jaren oud zijn ? De allereerste mensen op aarde aten alléén kruiden die ook door dieren werden gegeten. Dan wisten ze zeker dat de kruiden niet dodelijk waren. Dieren zouden zoiets nooit eten.

Door alle eeuwen heen leidde mondelinge overlevering tot een enorme kennis over kruiden. Deze werd van generatie op generatie overgeleverd. In de oude ayurveda zijn er kruiden beschreven, waarvan de werking éérst duizenden jaren  lang mondeling werden overgeleverd. Tot de werking ervan werd opgeschreven.

Het alleroudste begin

kruiden-serie-wierook

Kruiden om het gebed te laten ‘opstijgen’ naar de Goden

In bijna ieder geloof of religie in de wereld was het idee dat de Goddelijke wereld verbonden was met de menselijke wereld. En kruiden waren ‘de brug’ tussen het aardse en het spirituele. De uitleg is dat mét deze (wie)rook het gebed opstijgt naar de Hemel of het hogere in de natuur.

Toen het menselijke denken zich verder ontwikkelde, ontwikkelden de eerste geloven en religies zich tot geneesstelsels voor lichaam én geest én ziel.

De meest opvallendste zijn daarbij de Indiase Ayurveda, de traditionele Chinese geneeskunde. Maar ook in Tibet, in Australië (de Aboriginals) en in Amerika (de Indianen) gebruikten de inheemse bewoners hun hechte relatie met de natuur om hun heen om uit te vinden hoe ze geneeskrachtige kruiden konden gebruiken bij hun rituelen in en hun geneeskunde. Een paar voorbeelden ?

  1. In Australië hebben de ervaringen van de Aboriginals met kruiden zoals eucalyptus en de “tea tree” boom ertoe geleid dat wij de goede werking ervan nu óók kennen
  2. De genezers bij de oude Indianen ‘luisterden’ naar hun planten. En hierdoor leerde wij de echinacea, de alsem en de jeneverbesstruik kennen.
  3. Maar in Afrika vinden we de meeste gevarieerde en oudste kruidentradities. Hier wordt (en werd duizenden jaren lang) tot in de meest afgelegen streken alle aspecten van de geneeskunde doordrongen van het gebruik van kruiden. Soms zijn dit zelfs de enige beschikbare medicijnen.

De oude Egyptenaren schreven en maakten, rond 1550 v. Chr.  de “Ebers Papyrus” . Een enorm geschrift met ca 850 verschillende kruidenrecepten en hun werking. Een holistische benadering van ziekte en gezondheid.  Tweehonderd jaren later inspireerde dit grote geschrift de Griekse genezer Asclepius om zijn eigen geneescentra op te zetten. Erg bijzonder is dat hij gebruik maakte van kruiden om geest, lichaam en ziel te zuiveren.

De Geneeskundige wetenschap

hippocrates-kruiden-serie

Hippocrates, de grondlegger van de geneeskunde

Eigenlijk was hiermee de éérste geneeskundige wetenschap geboren. Want deze Asclepius trok enorm veel volgelingen, en één daarvan was Hippocrates. Deze Hippocrates was de grondlegger van de medische wetenschap. Zijn gevleugelde uitspraak kennen we nóg steeds : ..” Laat uw voeding uw medicijn zijn, en uw medicijn uw voeding..”..

En daarmee nam hij afstand van de bestaande ideeën dat zwarte magie of boze geesten de veroorzaker van ziekten zouden kunnen zijn. Hij baseerde zijn praktijk op observaties.

Hij zei dat het lichaam als één geheel moet worden behandeld en zette kruidenmedicijnen, voedsel, frisse lucht, hygiëne en rust op één lijn bij zijn behandelingen van de zieke mens.

Eigenlijk legde Hippocrates hiermee de basis voor de Europese geneeskunde, die 1500 lange jaren méé zou gaan.

Met de komst van de Romeinen werd de geneeskunde een meer ‘mechanische’ van opvatting. Men zag de lichaamsdelen als aparte delen. Dit is nog steeds óók de opvatting van de Farmaceutische wetenschap. En hiermee raakte de kruidengeneeskunde uit de mode.

Kruidengeneeskunde versus Moderne geneeskunde Lees de rest van dit bericht

De geschiedenis van het Nederlandse eten en restaurants

Standaard

Even uit eten gaan. Hoe míssen we dat met deze lock-down. Gezellig een bistrootje, even een pizza eten. Met een paar vrienden of kennissen afspreken bij iets nieuws, wat je hebt gezien. Naar de Mexicaan of het Indiase restaurant. Met een stel vriendinnen een hapje-en-een-drankje doen. Wijzelf missen het ook. Maar wist je dat ‘uit eten gaan’ helemaal niet écht Nederlands is ? Hier gaat een hele lange geschiedenis en eetcultuur aan vooráf. Uit eten gaan is een gewoonte van onze nieuwe tijd. Vroeger waren er alléén herbergen, daar kon je eten als je op reis was.  Pas sinds de 19e eeuw komen de éérste restaurants, dat was in Parijs. Dat je ergens kon eten en dan gewoon weer naar huis gaan, dát was pas bijzonder ! Hier vind je een leuk artikel over de oude geschiedenis van het Nederlandse eten. 

Waar komt dat Nederlandse eten eigenlijk vandaan ?

Tregement-der-ghesontheyt

“Tregement der ghesontheyt”, een boekje over gezond eten uit ca 1350. Nou, ’t waren me de tijden wél ! 

Schriftelijke overleveringen over het eetpatroon van de oude bewoners van de grond, die nu Nederland heet, komen van Romeinse schrijvers. De oude bewoners haalden veel van hun voedsel uit de landbouw. Tarwe, gerst, haver, gierst, rogge en bonen. Vlas voor olie en vezels. Waren een normaal onderdeel van het eetpatroon. Er werd gejaagd op wild, op gevogelte maar ook werd er gevist. Vruchten en noten waren ook onderdeel van het voedsel, in de oude tijd.

En tóch heeft Nederland een rijke geschiedenis als het over eten en voedsel gaat. Ook op de oude schilderijen is dit duidelijk te zien. Het verschil zat in het voedsel tussen rijk en arm. Waar de rijken konden eten wat ze maar wilden, was het eten voor de armen sober. Wel waren er veel verschillen tussen de streek waar men woonden. Goudse kaas, Groninger Mosterd,

En voor sommige gezinnen ging het er totaal niet om wát je at, maar het feit dát er wat op tafel stond was al een hele opluchting. “Ik bid nait veur broene boon’n” zei Bartje. Toen er wéér eens bruine bonen op de tafel stonden.

Nieuwe smaken uit andere streken 

We beginnen nieuwe smaken, eetgewoontes en gerechten uit andere streken te ontdekken. De geschiedenis van de Nederlandse en West Europese keuken is erg bijzonder om eens te bekijken. Ik heb voor jullie een leuk overzicht gemaakt,  om te laten zien wáár onze gerechten vandaan komen. En wanneer ze hier zijn gekomen. En hoe onze Nederlandse keuken, voedsel en eetgewoonten zijn ontstaan. Nederland was een onderdeel van het gehele Europa in deze oude tijden. Dus van “Nederland” kun je nog niet spreken. Wel van het gebied waar we nú wonen.

  • 8000 tot 2000 jaar vóór Chr.

Neolithische landbouw revolutie in de rivierdalen van het nabije Midden-Oosten. De Nijl, Eufraat en Indus. Er is vorming van landbouw culturen, er komen de eerste handelswegen. Langzaam schuift de geordende landbouw en veeteelt op naar Europa.

Lees de rest van dit bericht

Zeebanaan, wat is het en hoe bereid je het ? (met 5 recepten en veel tips)

Standaard

Het bereiden en eten van zeewier vind ik nog steeds erg spannend om te doen.  Vroeger, als klein kind, was spelen op het strand wel leuk, echter van zeewier moesten we altijd afblijven. Achteraf blijkt dat er veel algensoorten zijn die als reinigers van het zeewater werken, en er niets verkeerd aan is. Dus het werkt als een soort waterzuiverings station. En zoals de landplanten hun voeding uit de bodem halen, halen zeeplanten, zeewieren en algen hun voeding uit het water. Op deze manier zuiveren ze het water, ons meest levensbelangrijke bron van leven. Zeewieren zijn spannend, en toen ik eens zee bananen in een delicatessen zaak vond werd het súperspannend. Hier vind je een leuk en informatief artikel over het eten van zee bananen. Met recepten en tips. 

Zoute zeegroenten kweken

zee-banaan

Verse zee banaan heet ook “karkalla” of “salty fingers”

Het kweken van zeewier brengt bijna geen enkele schade toe aan ons milieu. Er is geen kunstmest voor nodig en er hoeven geen gebieden voor worden ontgonnen. We hebben geen zware landbouw machines nodig en het is ook nog eens erg gezond. Mijn mening is dat zee groenten zonder meer het voedsel van de toekomst zijn. Het groeit snel en weelderig. Het is erg gezond omdat er veel eiwitten, jodium, mineralen en vitamines in zitten.

Moeten we minder groenten eten door de opwarming van de aarde ? Misschien kunnen daar wel zee groenten perfect voor in de plaats komen.

Zeewier wordt veel in de Japanse keuken gebruikt. Bijvoorbeeld in de sushi.  Maar ook Ierland en Zuid-Europa kennen hun gerechten met zeewier als groente. In Ierland is het zeewater zo schoon, dat er een bedrijf gevestigd is, waarbij de medewerkers de zee in gaan met grote emmers. En hun zeewieren vers uit de zee scheppen en direct verkopen. We hebben het, jaren geleden, eens gezien en geproefd. Het was heel erg bijzonder.

Ja, als wij vroeger met onze ouders, eens naar de Noordzee gingen, was dat een hele onderneming. Van Groningen naar Callantsoog. En nog wel met de auto over de Afsluitdijk. Het was spannend op het strand, en er waren veel bijzondere dingen te ontdekken als kind.

Bijvoorbeeld zeewier. Van die lange groene slierten met ietwat doorzichtig groene bolle vierkantjes ertussen. Het intrigeerde me als kind. Ze lagen zo maar op het strand. Dat je het zou kunnen eten, en dat het lekker en gezond is, kon je je toen niet eens indenken. We vonden het al spannend om het aan te pakken. Zeewier als groente eten ? Nou, dat leek ons niet lekker. Spinazie eten was al een hele onderneming, vonden wij als kind.

Lees de rest van dit bericht

Valentijnsdag, over het oude verhaal van Sint Valentijn, romantiek en lustopwekkend eten

Standaard

Valentijnsdag. Ja, ik wou graag een blog artikel schrijven over Valentijns dag. En over eten. Eten op Valentijnsdag. En daar ben ik nu al wéken over aan het nadenken. Wat ís Valentijnsdag eigenlijk ? Bestaat er eten wat je op Valentijnsdag graag eet ? Is er eigenlijk ook lustopwekkend voedsel ? En hoe zat dit vroeger in elkaar ? Waar komt Valentijnsdag vandaan ? Het intrigeert mij om daar eens wat meer over op te zoeken. Hier vind je een leuk artikel over voeding, lust en romantische liefde en de geschiedenis van Valentijns dag. Een artikel over Valentijnsdag door-de-eeuwen-heen. 

Waar komt ‘Valentijnsdag’ eigenlijk vandaan ? 

Valentijnsdag-in-oude-tijden

De mannen brachten de vrouwen een Valentijnskaart en kregen in ruil daarvoor iets lekkers, de jonge vrouwen keken toe. Sint Valentijn was een hele gebeurtenis, in oude dagen,…..

Een ding is me direct opgevallen. Het woordje ‘Sint’ is verdwenen. Net als Sint Nicolaas en Sint Maarten, had we het ook Sint Valentijn moeten noemen. Dat past in de traditie van de Heiligen Dagen.

Valentijnsdag ? Dit komt dus óók uit het oude katholieke geloof. Het is de legende van Sint Valentijn, die hieraan ten grondslag ligt. Sint Valentijn was een martelaar uit de 1e eeuw. Toen Sint Valentijn in de gevangenis werd gebracht, bad hij tot God, zeggende: ..”..Heer Jesu Christus mijne God, die erg licht is, beschrijf deze gevangenis op zo’n manier dat zij die erin wonen, kunnen weten dat u werkelijk God bent..”..  En de bewaker hoorde dit en zei: ..”..Ik verbaas me dat je zegt dat jouw God heel licht is.  Zou hij ook mijn dochter weer kunnen laten zien, die lange tijd blind is geweest ? En haar weer laten horen ? Dan zal ik alles doen wat je mij gebiedt, en geloof ik in uw God.

De heilige Valentijn nam hem vervolgens mee in de gebeden. Maar Keizer Claudius 2e verbood het ‘nieuwe geloof’. Omdat de Sint Valentijn niet toe gaf en het ‘nieuwe’ geloof niet afzwoor, liet de Keizer hem onthoofden. De avond vóór zijn executie schreef hij een kaart naar de dochter van de cipier. “Van jouw Valentijn” schijnt erop te hebben gestaan. En door deze kaart kreeg de dochter van de bewaker haar gezichtsvermogen en gehoor  weer terug, en daarna wilden alle gevangenen en cipiers van de gevangenis zich bekeren. Dit gebeurde in het jaar van 280 ná Chr.

Wat heeft zo’n gruwel verhaal dan met de Valentijns romantiek van nú te maken ?

Lupercalia

‘Lupercalia’ was één groot ongelimiteerd feest, in de oude Romeinse tijd. 

Er is nóg een versie. In de 18e eeuw werd geopperd dat het Valentijnsfeest op 14 februari is ingesteld om de oude “Lupercalia” te vervangen. Het is een Romeins vruchtbaarheids feest, en wellicht nog ouder, vruchtbaarheidsfeest te vervangen. “Lupercalia” werd op 15 februari gevierd ter ere van Juno, de Romeinse beschermgodin van de vrouw en het huwelijk.  Voor de Romeinen was dit destijds een belangrijk en heftig feest.

Volgens de legende werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote schaal verzameld. Ongehuwde mannen mochten dan om de beurt een naam er uit trekken. Tijdens dit feest van 1 nacht waren de twee jonge mensen aan elkaar gekoppeld en werden elkaars partner. Voor één nacht ! In 496 ná Chr. verbood Paus Gelasius dit ongebreidelde heidense sexy feest. Dit was de verbinding tussen de afschaffing van de “Lupercalia” feest en het ontstaan van de Valentijnsdag

Dit zijn oude verhalen en legenden, maar het Valentijnsfeest van de romantische liefde, zoals dat tegenwoordig gevierd wordt, dankt zijn ontstaan aan Sir Geoffrey Chaucer, die in zijn gedicht ‘Parliament of Fowls’ (1380-1382) deze volgende versregels schreef:

For this was on seynt Volantynys day   (‘Want dit was op Sint-Valentijnsdag)
Whan euery byrd comyth there to chese his make  (Als elke vogel daar zijn maatje komt kiezen’) 

Valentijnsdag en romantische liefde ?

Lees de rest van dit bericht

Paddenstoelen curry met kokos en kurkuma (erg lekker simpel en snel recept)

Standaard

Soms ben je op zoek naar ‘niets’, en dan vind je iets bijzonders ! Hier vind je een zeer bijzonder recept. Een paddenstoelen curry is iets bijzonders, ook in India. Het is een curry die in een half uurtje helemaal klaar is. Om de smaak te beschrijven kom ik woorden tekort. Lees en geniet van deze bijzondere curry. Het zal één van je favoriete recepten worden. Indiase vegetarische recepten zijn misschien wel de smakelijkste van de hele wereld. De voedingswaarde is goed uitgebalanceerd en ze zijn gekruid met een zorgvuldig samengestelde specerijenmix die goed voor ons gezondheid zijn en heerlijk smaken. Hier vind je een leuk artikel over een origineel Indiase paddenstoelen curry. 

De Paddenstoelen curry

paddenstoelen-curry

Paddenstoelen curry met “Boter Naan brood”

Omdat we nergens meer heen kunnen, en alle winkels dicht zijn, gingen afgelopen  zaterdag naar de markt in Groningen. Een uitgebreide markt, met redelijk wat biologische kraampjes. Omdat ik paddenstoelen erg fascinerend vind, heb ik daar ca 7 verschillende soorten paddenstoelen gekocht. Niet dat dat voor deze curry nodig is, want ik wist nog niet wat ik met al die paddenstoelen ging doen.

Thuis aangekomen met zakken vol met paddenstoelen van de markt 

Thuis aangekomen heb ik al die zakken vol met paddenstoelen eerst eens leeg gemaakt en op het aanrecht gelegd. Wat een berg mooie paddenstoelen had ik gekocht. Mijn man vroeg me ..”..wat gaan we daar nu meer doen ?..”.. “Geen idee”, zei ik. “Maar ze zijn allemaal prachtig”!  Er lagen nu ; eikhaas, cantharellen, champignons, konings oesterzwammen, pied de mouton, gewone oesterzwammen en  kastanje champignons op verschillende hoopjes. Ze leken me allemaal zo lekker.

Nadat we de bloemen in verschillende vaasjes hadden gezet, en de rest van de boodschappen hadden opgeruimd keek ik nog eens naar al die paddenstoelen. Tja, het waren er wel wat véél.

En toen, wat heb je toen gedaan met al die paddenstoelen ?

Lees de rest van dit bericht

Alles over Griesmeel (met 10 héérlijke en bijzondere recepten)

Standaard

Wie kent het niet uit zijn/haar kindertijd ? Griesmeel. Er zijn vele verschillende meningen over griesmeel. In Nederland was het soms een trauma uit iemand’s kindertijd. Terwijl een ander het de lekkerste pudding vindt die men zich kon indenken. Ik ben eens in de wereld van de griesmeel gedoken. En kwam tot fascinerende verhalen en recepten.  In het Oosten van onze wereld wordt griesmeel soms als ‘voeding voor de Goden’ bestempeld. Maar wat is griesmeel eigenlijk ? Hoe wordt het gemaakt ? Wat kun je er voor recepten mee maken ? Waarom vinden kinderen het wel of niet lekker ? Hier vindt u een interessant artikel over Griesmeel. Met 10 bijzondere recepten.

Een artikel over griesmeel gaan schrijven ? Dat is toch ‘zonde van je werk en tijd’

Toen iemand mij vroeg : ,..Én ? Waar gaat je BLOG  aanstaande zondag over ?..”.. “Over griesmeel”, zei ik.

De reacties waren zonder meer ‘interessant’ te noemen. De ene persoon begon zich te schudden en maakte kots neigingen. Het gebruikte woord zal ik niet gaan herhalen. En een andere persoon zei dat ze dat niet lustte. Met van die vieze klontjes erin. En een derde riep direct ; ..Griesmeel ? Oh, gruwel. Vreselijk !  Ik heb er trauma’s aan over gehouden !..”..

Alleen één persoon riep “Griesmeel ? Héérlijk ! Met vers gemaakte bessensap. Mijn moeder maakte dat vaak. Zó lekker,..! In van die kleine puddingvormpjes…”..

griesmeel-pudding-met-rode-vruchtjes

Griesmeel pudding met rode bessen, dat ziet er toch héérlijk uit

En ik ? Ik was er gek op. Griesmeel met karamel en amandelen. Griesmeel met rode bessen. Nou, daar kon je me ’s nachts voor wakker maken. Als mijn moeder geen tijd had om het te maken, dan mocht ikzelf naar de winkel lopen, om een pakje griesmeel te halen. En kookte ikzelf de ‘griesmeel met gedroogde vruchtjes’. Heerlijk was het, héérlijk ! Die zachte zoetheid. Nog steeds kan ik het ruiken en proeven. Het had een lichte bitterheid.

Nou moet ik er wél bij vermelden dat ik de griesmeel alléén als pudding ken. En de reacties, op mijn voornemen om over griesmeel te gaan schrijven, waren niet positief.

Bijna iedereen begon met afkeer over de gruwel van griesmeel te vertellen. Het érgste waren de verhalen over de  ‘vieze klontjes’. Eigenlijk heb ik nog een paar minuten overwogen om een ander onderwerp te kiezen. Over ‘de snelkookpan’ bijvoorbeeld. Of zoiets. Maar, zoals u ziet, ben ik niet van onderwerp veranderd ! Een artikel over griesmeel schrijven was ‘zonde van je werk en tijd’. We zullen het zien.

Wat is Griesmeel eigenlijk ?

Als je het snel wilt uitleggen kun je van griesmeel zeggen dat het eigenlijk een bijproduct is. Als je namelijk van graankorrels meel (bloem) wilt maken, dan moet je het gaan malen. Een ‘gewone rijpe graankorrel’ bestaat uit 3 gedeelten :

  • De zemel
  • De kiem
  • Het meel lichaam

Een ‘zemel’ zal wel een taai stukje graankorrel zijn, want in het Gronings noemen ze iemand, die enorm kan zeuren ‘een zemel’. Of iemand die erg langzaam is, en nergens een eind aan kan breien.

..”..Gôh, Die-en-die ? Wat is dát een zémel !..”.. Ik heb dus als kind jarenlang gedacht dat ‘een zemel’ een vreselijke langzame zeurkous was. Maar het bleek een stukje van een graankorrel te zijn. Maar dit even tussendoor.

Lees de rest van dit bericht

Een gezond recept van broodbeleg uit 1886

Standaard

een-recept-uit-1886

Vaak hebben we het idee dat álles wat er nú in de winkel ligt en in zakjes, pakjes, plastic potjes, plastic flessen, glazen potten enzovoort is verpakt, niet gezond is. Dat klopt ten dele. De inhoud is soms flink geconserveerd. En het maakt, door deze conserverings middelen, de inhoud niet tot de gezondste keuze. Maar klopt dat wel ? Want de inhoud zélf is soms best wel gezond. Hier vindt u een leuk artikel over de ingrediënten van een salade en broodbeleg uit 1886. Wat at men in vervlogen tijden ? Smaakte dat eigenlijk wel ? En hoe gezond was dit voedsel ? Hoe maak ik mijn eigen boterhambeleg en salade ? Lees dit artikel, gezien vanuit een recept uit vervlogen tijden en verbaas u erover .

Broodbeleg uit 1886

boekje-voor-moeder-en-dochter-uit-1886

Een huishoud boekje, de 5e druk. Informatie uit 1886. 

Mijn oude Vadertje hield ontzettend veel van bijzonder én van lekker eten. Niet dat hij alleen maar vlees at, hij was nieuwsgierig naar alle nieuwe dingen die er zo in de winkel lagen. Er waren heel veel nieuwe dingen in die overgangs-tijd. Zo rond 1960/1970. Dingen die normaal niet ‘zomaar’ verkrijgbaar waren. Zoals Franse wijn, camembert, brie, slakken in blik, paddenstoelen, een russisch ei, huzarensalade en alles wat wij nú normaal vinden.

Mijn moeder was best nogal zuinig. Ze had nog een receptenboekje van mijn Oma in haar bezit. Daar heb ik véél uit gekookt, mijn moeder eigenlijk maar één ding. Broodbeleg en/of koude aardappel salade. Het was hetzelfde recept, alleen de mosterd was anders. Want het zat in de ene wél en in de andere niet verwerkt. En het was trouwens een lekker recept!

Trouwens, even tussendoor, ik heb dit boekje van mijn moeder nú in het bezit. Omdat ik graag kookte vond mijn moeder dat dit wel iets voor mij was. En gaf het weer aan mij. Haar oudste dochter. Ze hoopte dat ik daardoor een “Goede en Deugdelijke Huischvrouw” zou worden. Koken kan ik nog steeds als de beste, maar dat met die “Deugdelijke Huischvrouw” is nooit écht goed van de grond gekomen.

Maar het stokoude boekje heb ik nog in mijn bezit. De 1e druk was in ca 1886. Want wát is de wereld veranderd. Het is haast science-fiction om een foto met mijn smartphone van dat oude boekje te maken. Ik schrijf er wel eens een artikel over dat boekje, is leuk !

Toen maakte mijn moeder dus haar eigen huzarensalades en/of broodbeleg. Dat heeft ze ca 5 x gedaan. Ik vond het héérlijk !Totdat ik zin kreeg in die huzarensalade, gewoon op dinsdag. En het dan op woensdag mee naar school kon nemen. Op mijn broodje.  Daar begon mijn moeder niet aan,. En maakte ik de salade dus maar zelf.. Want tot zondag wachten ?  Dat duurde me te lang.

Als je met de kennis van nú de oude ingrediënten van vroeger beziet, dan was dat nog helemaal niet zo slecht. De smaak was verfijnd lekker, niks ouderwets aan. Ik heb het eens helemaal uit elkaar geplozen, en het met de kennis over voeding in de “tijd van nu” volledig geanalyseerd. Onderaan voeg ik het gehele recept bij.

Het oude recept bestaat uit :

4 gekookte aardappelen

  • Koude aardappelen ? Dat is toch helemaal niet gezond ?
koude-aardappelen-voor-broodbeleg-recept

Koude aardappelen hebben ‘resistent zetmeel’ in zich. Goed voor de darmbacteriën.

Jawel, want in koude gekookte aardappelen zit een stof die de beste vriendjes van je gezondheid zijn. Terwijl deze de naam hebben van precies het tegenovergestelde. Koolhydraten hebben een slechte reputatie, omdat zetmeel in gekookte aardappelen worden afgebroken en omgezet in suiker. Dit komt in je bloedbaan terecht, en zet zich vast als vet op je buik. Zo is het verhaal.

Maar dit klopt niet helemaal. Volgens de laatste onderzoeken. Want de koolhydraten in rauwe pasta en aardappelen bevatten iets wat een ‘resistent zetmeel’ genoemd wordt. Als je deze kookt, blijft er van dit ‘restistente zetmeel’ niets over.

Máár,… je kunt dit wél snel weer te voorschijn toveren. Kook de aardappelen en laat ze afkoelen. Nu is het zetmeel géén bloedsuiker bom meer. Maar het kan juist het bloedsuikergehalte stabiel houden en zo je darmbacteriën en immuunsysteem een op pepper geven. Want wist je dat voedingsvezels in groenten de goede bacteriën in je darmen voedt ? Vast wel. Nou, het ‘resistente zetmeel’ uit koude aardappelen en koude pasta doet hetzelfde. Je eigen darmbacteriën zetten dit ‘resistente zetmeel’ om in stoffen die het menselijke immuunsysteem en darmslijmvlies ten goede komen.

2 grote augurken

  • Augurken ? Dat komt toch uit een potje ?

Lees de rest van dit bericht

Plastic in ons voedsel en in de verpakkingen, is dat gevaarlijk ? (met veel tips hoe ze te herkennen)

Standaard

 

plastic-in-ons-voedsel-en-verpakkingen

Eigenlijk hoor je er de laatste weken steeds méér over. Plastic in ons voedsel en onze kleding. Omdat het zo klein is dat je het niet kunt zien, denk je al gauw dat het wel een beetje mee zal vallen. Maar wat gebeurt er als dit plastic zich eenmaal in ons lichaam bevindt. Nanodeeltjes zijn zo, niet te bevatten klein, dat ze zo door je vel heen, je lichaam binnen komen. Hoe veel plastic eten we eigenlijk op. Ademen we het in ? En waar zit het in ? Hier vindt u een uitgebreid artikel over plastic in ons voedsel. En in onze verpakkingen en ons milieu

Plastic in ons voedsel en ons milieu 

De aanleiding tot dit artikel was een waarschuwing, vanuit de ayurveda,  om niet te drinken uit plastic flessen die in de diepvries hebben gelegen. En

Plastic vind je tegenwoordig óveral, de plastic soep in de zee is een ramp voor de aarde

ook  niet te eten vanuit de plastic bak, die je in de magnetron en/of oven hebt verwarmd. Zeker niet als deze éérst in de diepvries hebben gelegen en daarna worden verhit. Plastic geeft, onder deze omstandigheden, sneller zijn giftige stoffen af.

Gisteren was er op de radio dat er in de placenta van onze ongeboren hummeltjes kleine stukjes plastic werden aangetroffen. En welk gevolg dit had, was nog niet onderzocht. Ongeboren baby’s krijgen dit al binnen, terwijl ze nog niet geboren zijn. Duidelijk was wél dat het de voortplantings organen van mensen zou kunnen schaden.

Een paar jaren geleden was er veel reclame voor koffie opschuimers, achteraf zaten die helemaal vol met nano plastic deeltjes. Vandaag heb ik in een supermarkt er een paar bekeken. Er stonden géén ingrediënten op de verpakking vermeld. Ook geen E-nummers. Ik dacht dat dat verplicht was.

Vanmorgen was er een boer op de radio. Hij had gras ingekuild, om aan zijn koeien te voeren. In de winter. Onderin de kuil kwam een laag plastic te liggen, zei de boer. Dan bleef het ingekuilde gras goed op de plek liggen. Na 4 jaren was het plastic zodanig vergáán, dat er een nieuwe laag moest komen. De journalist vroeg de boer waar dat plastic dan was gebleven. Gewoon, met het water in de grond gezakt, was het antwoord. Dat vinden we in ons drinkwater wel weer eens terug.

Groentewortels eten plastic

Een onderzoek vanuit de Universiteit van Leiden, gedaan door Dr. W. Peijnenburg, toonde áán dat ook planten zoals sla, tarwe en groenten in staat zijn om microplastic in zich op te nemen (1). Voor die tijd waren wetenschappers van mening dat deze plastic deeltjes te groot zouden zijn om door de onbeschadigde plantenwortels opgenomen te worden. Maar dit onderzoek bewijst iets anders.  Deze deeltjes zijn zó klein dat de plastic deeltjes vervormbaar zijn. Ze worden mee opgezogen via de kleine gaatjes in de wortels en de zijwortels, door het water en voeding dat deze planten opnemen. Deze microplastic deeltjes komen in de grond terecht via het regenwater. En door het langzaam afbreken van plastic folies die veel in de landbouw gebruikt worden. Ja, de boer had gelijk. Het vergane plastic van zijn ingekuilde gras zakt gewoon weg, de grond in.

Wat is plastic eigenlijk ?

Aan het begin van de 19e eeuw was er in Amerika een chemicus. Hij heette Leo Baekeland. Hij maakte de éérste soort synthetische stof uit aardolie. Het heette ‘bakeliet’. Het was hard en zwart spul, het geleidde géén stroom en kon goed tegen hitte. Daar werden toen de éérste telefoons van gemaakt.

Lees de rest van dit bericht

Alles over Kaasfondue (met 10 snelle en lekkere kaasfondue recepten en instructie video)

Standaard

Als ik íets lekker vind, dan is dat een kaasfondue. Geen al te gezonde maaltijd, ligt soms een beetje zwaar op de maag. Maar lékker ! Lékker ! Vroeger aten we kaasfondue met dikke stukken stokbrood. Met de jaren is dit een beetje veranderd. Een stengel selderij of een klein tomaatje past er net zo goed bij. Wist je dat kaas, in de oude geschiedenis, écht Zwitsers is. Maar welke Nederlander lust er nou geen kaas ? Kaasfondue, zoals wij die kennen, is een Zwitserse uitvinding. Hier vindt u een leuk en interessant artikel over iets lékkers : zelfgemaakte kaasfondue. Met 10 bijzondere zelfmaak kaasfondue recepten. 

Kaasfondue in een stripverhaal van “Asterix & Obelix en de Helvetiërs”

Ben ik wéér mijn stukje brood kwijt !

De éérste keer je stukje brood kwijt ? 5 stokslagen !

Herinnert u het zich nog ? In een van de oude Asterix&Obelix strips ging het over een Romeinse orgie. Ik geloof dat het “Asterix&Obelix en de  Helvetiërs”  was. Bij ons staan alle strips nog, gebundeld in de kast. In die strip was een gedeelte over kaasfonduen. Er stond een enorme pan met kaasfondue in het midden in een Romeinse villa.

Vele tientallen mensen liepen er rond, met een vorkje in de hand. De kaasdraden hingen, als spinnenwebdraden, over de gehele ruimte. Iedereen had een flinke slok op, en zat ónder de kaas.  Alles ging prima, iedere Romein had grote lol.

Maar er liep er één oen tussen, die elke keer zijn stukje brood in de fondue liet vallen. En dan,.. áls je een stukje brood in de kaas liet vallen,.. Ayayay, dan kreeg die persoon een strenge zware straf.

De eerste keer je broodje kwijt ? 5 stokslagen

De tweede keer je broodje kwijt ? 20 zweepslagen

En was je de 3e keer je broodje kwijt ? Dan werd je, gebonden aan een zware steen, in het meer gegooid. “Rare jongens, die Romeinen”,……

Ik vond de strip om schééf te hangen van het lachen. Sommige Romeinen zagen groen, zoveel kaasfondue hadden ze opgegeten. Oerkomisch. Op het laatst was er alleen nog maar kaas te zien. De Romeinen waren allemaal geel en geheel verdwenen onder de lagen plakkerige kaas.

Is kaasfondue gezond ?

Hahaha, leuke vraag ! Nee, kaasfondue is niet écht gezond. Misschien is het een beetje gezond voor je, als troost eten. Kaasfondue bevat nogal wat calorieën  en ook redelijk veel verzadigde vetten. Fondue van alleen “light kaas” maken lukt u trouwens niet, want dan smelt de kaas niet voldoende. En wordt die korrelig en smaakt niet lekker. Het heeft ook niet dat lekkere vette mondgevoel. Bovendien zitten er in ‘light’ producten soms veel verborgen suiker.

Je kunt, zoals je onderstaand kunt lezen, ook kruiden, zaadjes of gemalen specerijen bij de kaasfondue geven. Dit doen wijzelf er altijd bij. Het is beter voor je spijsvertering.

Kaasfonduen ? Hoe doe je dat ? 

Ten eerste moet je een goede kaasfondue pan hebben. Je kunt een goede gietijzeren braadpan gebruiken. Daarmee kan niets mis gaan. De pan barst niet en je kaas smelt goed. En blijft uitstekend warm. Zodat je die op een stevige rechaud op de tafel kunt zetten, zonder dat je een spiritus brander moet gebruiken. Als je regelmatig wilt kaasfonduen, is de aankoop van een kleine stevige ijzeren pan de moeite wel waard.

Wat óók een mogelijkheid is, is een stevige ovenschaal met een deksel. Of  grote ovenpannen. Een soufflé schaal, of een paar kleinere ovenpannetjes.

Het voordeel van een paar kleinere ovenpannetjes is, dat je met dezelfde ‘basic fondue’ maar wel met verschillende smaken kunt werken. Alles mogelijk. Van origine wordt er bij het kaasfonduen gewerkt met een zogenaamde “caquelon”. Het nadeel hiervan is dat je deze beter NIET op het gas kunt zetten, om de wijn te verwarmen of het bier te koken. Het risico van barsten bestaat wel degelijk. Net als bij een römertopf.

Lees de rest van dit bericht

Brandend maagzuur, zijn er natuurlijke oplossingen ? (Met vele ayurvedische tips wat je wél en beter níet kunt eten)

Standaard

De Feestdagen zijn weer achter de rug. Omdat er veel mensen thuis moesten blijven hebben we lekker gegeten. Een paar glaasjes wijn extra of een bijzonder likeurtje. En soms nog ééntje likeurtje extra met een kopje koffie. Dat vinden we tijdens de feestdagen normaal. Maar dan, na de maaltijd, begint soms een vervelend gevoel in de maag en slokdarm. Soms zelfs tot in de hals en nek. Veel mensen kennen het. Brandend maagzuur of dyspepsie. In het Engels heet het ‘heartburn’. Soms na het eten van een te vette of te zware maaltijd. Na een paar oliebollen. Ze waren zo lekker, doe me er nog maar een. Ook zou het kunnen dat de spier tussen de maag en de slokdarm niet goed sluit.  Het maagzuur zou dan kunnen teruglopen. Sommige mensen hebben er heel af en toe last van.  Anderen dagelijks of juist veel ’s nachts. Wat kan de oorzaak van brandend maagzuur zijn ? Kunt u er zelf wat aan doen ? Hier vindt u een informatief artikel over brandend maagzuur.

Wat is “brandend maagzuur” ? 

Brandend-maagzuur-na-het-eten

Brandend maagzuur heet in het Engels “heart burn”. Het kan pijn doen en je voelt je niet goed.

Het is een naar gevoel in borst streek  en het doet soms pijn. Men voelt zich gewoon niet goed. Een beetje misselijk en naar. Eigenlijk vindt dit brandend maagzuur gevoel niet in de maag plaats. De onderste maag sluitspier van de slokdarm verhindert normalerwijze dat de zure maaginhoud terugstroomt in de slokdarm.

Maar als deze functie, door welke reden dan ook, verstoort is, en de zure maaginhoud terug kan stromen, dan kan er een brandend gevoel ontstaan. Dit kan gebeuren bij te haastig eten en te grote brokken doorslikken. Soms kauwt men gewoon niet goed.

Ja, bepaalde soorten voeding en drankjes kunnen brandend maagzuur opwekken. Bijvoorbeeld zoals vet eten, pepermunt, chocolade, alcohol en frisdrank met koolzuur zijn bekende veroorzakers van brandend maagzuur. Maar te snel kauwen, te snel en te veel doorslikken kan ook een oorzaak zijn. Of een breukje in het middenrif. Er kunnen meerdere oorzaken zijn. Ook bukken, tillen of liggen kan dit brandend gevoel veroorzaken. De maaginhoud wordt dan weer terug omhoog geduwd. Bijvoorbeeld als je zwanger bent.

Hoewel er verschillende nogal sterke medicamenten tegen brandend maagzuur in de winkels liggen, is dit ongemak meestal heel gemakkelijk met de volgende natuurlijke ayurvedische huismiddeltjes te bestrijden. Ja, veel mensen pakken snel naar tabletten tegen deze vervelende kwaal. Bijvoorbeeld Natron tabletten worden er in veel reclame spotjes tegen aanbevolen. Maar eigenlijk zijn dit lapmiddelen. Natron tabletten neutraliseren wel de te zure maag cq. slokdarm, maar dit is zeer tijdelijk omdat er snel weer nieuw zuur gevormd word.

En het is niet zo gezond om dit te vaak te nemen. In uw keuken zijn er ook prima werkende middelen te vinden. En bij de huisarts is het voorschrijven van een maagzuur tablet zonder enige terughoudendheid snel geregeld. Maar is dit wel gezond ? (11). Mijn moeder gebruikt dit soort tabletten al vele tientallen jaren, op voorschrift van haar huisarts.  Dat deze tabletten de weerstand van een oudere dame ernstig kunnen ondergraven, dat vermeld men er niet bij.

Dat de opname van Vitamine B12 ( de “Sterke Weerstands Vitamine”) bijna totaal verhinderd wordt, dat was haar niet bekend.  Dus werd mijn moeder ziek, mijn moeder kreeg gordelroos, in haar gezicht. Door te weinig weerstand. (12) . Op het meest ernstige van het geheel, toen ze bijna niets meer kon zien, zijn we met haar naar een Ayurvedisch arts gegaan. (13)  

Deze arts heeft haar eens rustig uitgelegd wat er aan de hand was, en wat de oorzaak van alles geweest zou kunnen zijn.

Wat zijn de klachten bij brandend maagzuur ? 

De klachten bij brandend maagzuur kunnen per persoon verschillen. Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Zij proeven het zuur dat omhoog stroomt de slokdarm in. Niet iedereen heeft hier last van. Ook zonder het zuur te proeven, kan je last hebben van brandend maagzuur.
Het te vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm heeft niets te maken met een teveel aan maagzuur.

Lees de rest van dit bericht