
Van eind Augustus tot eind september kun je vlierbessen plukken. Het is niet zo dat er maar één soort vlierbes is, maar er is wel één soort die je kunt consumeren. Nádat ze ruim gekookt of behandeld zijn. Het was vroeger een gewoonte om, voordat de herfst met zijn vocht en kou begon, jezelf te ‘wapenen’ met vlierbessen, tegen virussen en verkoudheden. Als sap, als jam, als siroop of als likeur. Hier vind je een leuk en heel ouderwets recept voor het maken van vlierbessen likeur.
De vlierbes is een goede geneeskrachtige plant. Hoe ga je ermee om ?
De vlier is een oeroude en geliefde geneeskrachtige plant, en is naar Vrouw Holle genoemd. De thee, uit de gedroogde bloesems in de maand mei getrokken, werken zweet afdrijvend. En de werking wordt nog versterkt als je ‘vlierbessen thee’ uit een goede drogisterij mengt met lindebloesem thee. Verhouding : half om half.
De vlierbessen met het rode steeltje zijn de goede
De goede vlierstruik, die bessen met een rood steeltje hebben, die moet je hebben. De zwarte bessen van de vlier moet je alleen maar plukken als ze goed zwart en rijp zijn. En je kunt ze alléén gebruiken als ze gekookt zijn. Anders word je er ziek van, rauwe vlierbessen zijn giftig ! En groene vlierbessen zijn zelfs gekookt giftig ! Je moet er dan flink van overgeven en je krijgt heftige diarree.
Maar als ze rijp zijn,.. dan zijn ze enorm rijk aan juist díe flavonen die de celwanden van de haarvaatjes verstevigen en de doorbloeding verbeteren. Het helpt tegen keelpijn, verkoudheid en bij koorts bij een griep. Een voorraadje aanleggen voor de herfst en winter kan dus geen kwaad!
Bovendien bezitten vlierbessen het hoogste gehalte aan ‘seleen’ van alle vruchten die we kennen. Dit is een goed middel tegen radioactiviteit, omdat het zware metalen aan zich bindt en uit het lichaam verwijdert.
Wat zijn de goede vlierbessen ? Welke vlierstruik moet ik hebben ?
De vlierbes is een veel voorkomende struik en je vindt deze meestal langs wegen, bosranden en parken. een vlier kan wel 7 meter hoog worden. Er zijn heel veel goede gecultiveerde soorten en ontelbare wilde soorten vliersoorten. De goede (met het rode steeltje) hebben een suikergehalte van ca 10% en andere zuren betreft 5 a 10%.
De prachtige kleuren van de vlier
Let op: Hier komt iets belangrijks !
- Gebruik altijd vlierbessen, van een struik en die bessen met een rood steeltje hebben ;
- De bessen zijn rijp als ze diepzwart zijn (of rood sambucus racemosa)
- Pluk altijd van struiken met takken
- Pluk nooit van vlierplanten die recht uit de grond groeien, en geen hout (takken) vormen; die zijn meestal maar 90cm hoog, dus gemakkelijk te plukken. Maar ze zijn wel allemaal giftig.
- De vlierstuik die gewone takken heeft zijn allemaal te gebruiken, alleen eet de vlierbessen niet rauw
- Ze moeten even gekookt hebben. Ongeveer 20 a 30 minuten op een laag vuurtje.
- De zwarte bessen van de vlier (sambucus nigra) kun je van eind augustus tot eind september zien hangen.
Zo ga je te werk als je zelf vlierbessen wilt gaan plukken
Als je ze wilt gaan plukken neem dan een scherpe en stevige (snoei)schaar mee. Én een emmer. Onderstaand zie je een youtube clip, met uitleg over het oogsten van verse vlierbessen.
- Zoek zorgvuldig de trossen uit die géén (of zo weinig mogelijk) groene besjes hebben. Maar wel een rood steeltje.
- Knip de trossen los, en zorg voor zo weinig mogelijk takjes erbij
Handig bij het knippen van vlierbessen, de takjes kunnen hard zijn
- Doe de vliertrossen in de emmer en neem ze mee naar huis. Sorteer ze pas als je thuis bent En doe dit bij voorkeur buiten of in de schuur.
- Knip grootste takken weg
- Rits de besjes van de takken en doe ze in een emmer met ruim veel water (eventueel ritsen met een vork)
- Laat ze rustig een paar uren in dit koude water staan, want,..
- Na verloop van tijd komen de groene besjes vanzelf boven drijven En ook de beestjes die er tussen zitten en de groene besjes.
- Nu pak je een theezeefje en schep je hiermee de besjes en beestjes en bladeren en takjes uit de emmer.
- Daarná spoel je pas je vlierbessen zorgvuldig schoon.
En kun je ze verder gebruiken voor je recepten.
De vlierbes struik als apotheek ?
Goede kennis over de vlier is duizenden jaren oud. Al in die tijd vonden onze voorouders het de moeite waard om deze kennis dóór te geven aan de volgende generaties. De vlier werd vroeger ook de ‘apotheek’ genoemd. Dis was omdat het zoveel verlichting gaf bij alledaagse maar vervelende kwalen. De bloesem en de besjes bevatten erg veel mineralen en vitaminen, maar ook andere goede stoffen die onze weerstand verhogen. En de kwaliteit van ons bloed verbeteren. Daarom gebruikten onze voorouders de vlier ook preventief, dus vóórdat ze ziek werden. Want de vlier is een échte opruimer en schoonmaker van virussen, bacteriën of ontstekingen. Dat doet de vlier door in ons lichaam de uitscheidings organen flinke aan het werk te zetten. Zoals onze nieren, onze blaas en darmen. Je zult dus waarschijnlijk meer gaan zweten en vaker naar de wc moeten als je iets met vlier hebt gedronken.
- De vlier werkt tegen virussen, het is dus prima te gebruiken tegentegen verkoudheid en griep. Dit komt voornamelijk door het antioxidant anthocyanen. Dit zijn ook goede stoffen voor onze ogen.
-

Vers geplukte vlierbessen
Er zijn onderzoeken geweest waarbij de helft van aan aantal grieppatiënten vlier kreeg. En de andere helft iets wat er zo uitzag, maar geen vlier was. Een placebo. De mensen die vlier kregen waren gemiddeld 4 dagen éérder weer genezen.
- Vlier bindt zich aan eiwitten van een virus, waardoor de verspreiding wordt geremd.
- Vlier heeft een ontstekingen remmende werking bij onder andere keelontsteking, luchtwegontsteking en ontstoken amandelen. Het zal de koorts niet onderdrukken, want koorts schakelt ziektekiemen uit. De vlier zorgt er wél voor dat de koorts niet te hoog wordt.
- Je kunt zowel de bladeren als de bessenpuree als kompres gebruiken bij wonderverzorging of bij kneuzingen en/of stuikingen
- De combinatie van de vlierbloesem en asperges kan méé helpen om een hoge bloeddruk te verlagen
- De zweet afdrijvende werking zorgt ervoor dat het lichaam zijn/haar afvalstoffen kan afdrijven, je kunt half-om-half het mixen met lindebloesem thee
Hoe maak ik zelf vlierbessen likeur ?
Dit is een heerlijke ‘winter likeur’. Met vlierbessen, kaneel en kruidnagel. Je maakt het zelf vrij eenvoudig. Alleen moet je wal wat geduld hebben, want het geheel moet rijpen. En er moet een beetje (kokosbloesem)suiker bij, anders smaakt het zuur en bitter. Maar mét een beetje suiker is de smaak exotisch lekker. Ik heb het geprobeerd zónder de (koksbloesem)suiker. Dat was echt niet lekker.
Je hebt nodig voor ca 1/2e liter vlierbessen likeur
- 350 gram vlierbessen
- 2 pijpjes kaneel
- ca 5 a 10 hele kruidnagels
- ca 100 gram suiker (kokosbloesem suiker of bruine basterdsuiker is een betere keuze)
- 250 ml plat bronwater (dus zónder koolzuur)
- 250 ml jenever, gin of wodka of brandewijn (minimaal 35% alcohol)
Je hebt éxtra nog nodig
- Een brandschone en goed afsluitbare fles of pot (een grote weckpot met ring is ook prima). Kook ze evt uit in heet sodawater. Drogen op de kop op een schone theedoek.
- Bedenk dat je later een dubbele hoeveelheid krijgt. Dus neem een grote pot of fles ! Of werk met 2.
Dus een kleinere en een grote ná 2 weken. - Een zeef
- Een pan
- Kaaslinnen doek (of 2 uitgekookte zakdoeken) en een los koffie filter
- Evt een grote trechter
- Staafmixer
- lege flesjes
Zo ga je te werk :
- A. Spoel de vlierbessen goed áf en dep ze (zonder steeltjes) droog, met keuken papier
- B. Kneus de bessen met een stevige lepel ze doe ze in de alcohol. Doe de pijpjes kaneel en de kruidnagels er ook bij.
- C. Dan gaat het geheel in een ruime weckpot (of fles)
- D. Dit hele mengsel laat je 2 weken trekken, in het donker. Af en toe even zachtjes schudden mag.
- E. Na 2 weken pak je het geheel weer in de keuken. Doe de suiker en het water in een pannetje en kook het. (Ik neem kokosbloesem suiker dat verkrijgbaar bij een natuurvoedings winkel of een goed gesorteerde AH).
- F. Laat het afkoelen !
- G. Doe nu alles in een pan-met-schenktuitje bij elkaar, de suikeroplossing én de vlierbessen mix uit de weckpot.
- H. Even zachtjes alles door elkaar roeren. En dan gaan we nú zeven.
- I. Doe het geheel in een pannetje met een schenktuitje.
- J. Neem een kleinere zeef, zet het kaaslinnendoek (of 2 zakdoeken op elkaar) vast op de rand met een paar wasknijpers
- K. Zeef nu alles door deze zeef
- L. Als je met je tweetjes bent is het een idee om de zeef óp een trechter óp een grote pot of fles te zetten. Maar wees voorzichtig, als het omvalt is alles rijp voor de vuilnisbak en de dweil.
- M. Zeef het 2 maal. Eventueel nog een keer met een los koffie filter.
- O. Laat de likeur dan een paar weken rijpen op een donkere plek en gewoon in de fles.
PRINTVERSIE : Hoe maak ik zelf vlierbessen likeur
Je hebt iets zéér bijzonders gemaakt.
Met een hartelijke groet van Tieneke.
Pingback: Vochtwallen onder de ogen ? Wat kan de oorzaak zijn ? - De Geneeskrachtige Keuken