Ayurveda in het dagelijks leven (deel 2) : De 5 elementen en hoe er mee om gaan. Zoals jullie misschien al wel weten hebben we een gastschrijfster. Ze heet Annewikke en is afgestudeerd in de Ayurveda. Ze heeft deze 3 artikelen geschreven. Dit is het 2e deel van een serie van 3. Vorige week hebben we kunnen lezen hoe de 5 elementen de 3 dosha’s oftewel biokrachten vormen: Vata, Pitta en Kapha. Deze 3 dosha’s komen ook terug in ons leven; dagelijks in de klok, in de 4 seizoenen, en in ook in verschillende fasen van ons leven.

Ayurveda en de 3 biokrachten : Vata, Pitta en Kapha

In de Ayurveda zijn Kapha, Vata en Pitta de drie biokrachten die lichaam en geest sturen. Vata lijkt op de wind: beweeglijk, licht en creatief. Kapha lijkt op aarde en water: stevig, voedend en kalm.

Pitta lijkt op vuur: warm, scherp en verterend. Samen zorgen ze voor balans in ons leven.

Vata lijkt op wind, het regelt beweging en zenuwen, Kapha geeft stabiliteit en kracht, Pitta ondersteunt spijsvertering en helderheid. Als één kracht te sterk of te zwak wordt, ontstaan klachten zoals onrust, vermoeidheid of prikkelbaarheid. Door de drie krachten te begrijpen, leren we beter in harmonie met onszelf te leven. Zo werkt ayurveda in ons dagelijkse leven

Ayurveda : Vata tijd en het Vata seizoen in ons leven

Sommige mensen worden ‘s nachts wakker, en dat is vaak in de Vata tijd, omdat de beweging in het lichaam hoger is, denk aan gedachten wat kan leiden tot onrust en piekeren. En in de middag kan het zorgen voor mindere concentratie en focus. Als we kijken naar Vata (lucht + aarde) dan is deze tijdens de 24 uur van een dag actief op 2 momenten. Moment één is van 02:00 tot 06:00 en het tweede moment is van 14:00 tot 18:00 uur. In deze 2 tijdsblokken is de lucht energie het hoogst. Zo werkt ayurveda in ons dagelijkse leven

Wat houdt dat nou precies in voor ons en hoe merken we dat ?  

Ayurveda raadt dan ook om : Het fysiek zwaardere werk in de Kapha tijd te doen, het focus werk in de Pitta tijd te doen (zie hieronder) en de middag te gebruiken voor licht fysiek werk, bijvoorbeeld tuinieren, creativiteit zoals muziek, schilderen, koken, etc.

Uiteraard lukt het niet altijd om je dag zo in te vullen, maar misschien kan je de intense (werk) afspraken, werk waar je echt je focus voor nodig hebt, voor 14:00 uur doen en de rest van de middag gebruiken voor kleinere, luchtigere klusjes.

In het seizoen is Vata dosha is het meest actief in de koude, herfst tot aan de winter, denk aan (droge) wind en kouder weer. Droog en koud zijn kenmerken van Vata en je wilt voorkomen dat de lucht op lucht situatie ontstaat.

Gedurende het hele jaar als het kouder is, maar met name in dit seizoen, is het aan te raden om je warm te kleden (sjaal, muts, sokken), warm en smeuïg te eten en te drinken en indien je veel door het lucht element reist (fiets, auto, trein, vliegtuig) je met olie in te wrijven. Dit is om zo het lucht element onder controle te houden.

Levensfase Vata

Gedurende de levensfases is Vata het meest actief in de leeftijd vanaf midden 40 en daarna. Het verteringsvuur/metabolisme zwakt af, we worden wat rustiger. Soms krijgen we vaker kwaaltjes zoals brozere botten, knakkende gewrichten en koudere handen en voeten. En we krijgen meer behoeften aan warmte en stabiliteit.

Deze tijd van ons leven vraagt echt om aandacht voor het zo goed mogelijk in balans houden van Vata. Want zorgen wij voor het lucht element (Vata) in ons, dan zorgt Vata voor ons.

Ayurveda : Pitta tijd en het Pitta seizoen in ons leven

Als we kijken naar Pitta (vuur + water) dan is deze tijdens de 24 uur van een dag actief op 2 momenten. Moment één is van 10:00 tot 14:00 en het tweede moment is van 22:00 tot 02:00 uur. In deze 2 tijdsblokken is de vuur energie het hoogst.

Vuur staat voor transformatie, actie en concentratie. Tussen 10:00 en 14:00 uur is het spijsverteringsvuur het sterkste en is dit de beste tijd om de grootste maaltijd te nuttigen. In Nederland zijn we gewend om snel een broodje te eten voor lunch en de grootste maaltijd tegen de avond te nuttigen.

Volgens de Ayurvedische biologische klok is dat niet verstandig omdat na 14:00 uur het verteringsvuur al is afgezwakt en als men dan eet er daardoor verteringsklachten kunnen ontstaan die weer invloed hebben op onze algehele gezondheid.

De Pitta tijd is ook de beste tijd voor actie en concentratie, op de werkvloer maar ook daarbuiten, de aangewezen tijd om je ‘to do’ lijstje af te werken. De Pitta tijd komt dan om 22:00 tot 02:00 uur weer terug. En je herkent het misschien wel, rond 20.30 a 21:00 begint je te gapen, word je slaperig denk je eraan om met een uurtje richting bed te gaan.

Als we die signalen negeren en nog even een mailtje versturen, of gaan Netflixen dan zal je merken dat je rond/na 22:00 uur ineens weer actief en wakker begint te worden en zelfs weer een beetje hongerig wordt. Dit is omdat de Pitta tijd weer actief is geworden. We begrijpen denk ik wel dat dit niet de juiste tijd is om te gaan eten of nog een verslag voor je werk te gaan schrijven. Deze tijd is uitermate geschikt voor slapen, omdat het lichaam in deze tijd allerlei verteringsactiviteiten ondergaat zoals het detoxen van je organen, etc.

Als je wakker blijft en ook nog gaat eten dan verstoor je het systeem, wat weer gezondheidsklachten kan veroorzaken op (korte of langere) termijn.

In het seizoen is Pitta dosha het meest actief in late voorjaar tot en met de zomer, denk aan hitte en zon. Dit zijn kenmerken van Pitta en je wilt voorkomen dat de vuur-op-vuur situatie ontstaat.

In dit seizoen, is het aan te raden om je luchtig te kleden in natuurlijk materialen zoals katoen, linnen, etc. eventueel een hoed op te doen, en de felle zon te vermijden, vooral tussen 10:00 en 14:00 uur. Verkoelend eten en pittige voeding vermijden helpt ook.

Levensfase Pitta

Gedurende de levensfases is Pitta het meest actief in de leeftijd vanaf 18 tot ca midden 40 jaar. Het verteringsvuur/metabolisme is op zijn hoogst wat het leerproces stimuleert. Dit is ook de tijd waarin we ons leven opbouwen, denk aan studies, werk/ carrière maken, reizen een gezin starten. Ofwel; activiteit, passie, je dromen realiseren. Zo werkt ayurveda in ons dagelijkse leven

Ayurveda : Kapha tijd en het Kapha seizoen in ons leven

Als we kijken naar Kapha (vuur + water) dan is deze tijdens de 24 uur van een dag actief op 2 momenten. Moment één is van 06:00 tot 10:00 en het tweede moment is van 18:00 tot 22:00 uur. In deze 2 tijdsblokken is aarde energie het hoogst. Wat houdt dat nou precies in voor ons en hoe merken we dat. Aarde staat voor rust en structuur.

Tussen 06:00 en 10:00 uur is het aarde element het sterkste en is dit de beste tijd voor rust en structuur maar ook om fysieke activiteit te doen, zoals sporten en fysiek zwaarder werk.

Activiteiten die stimulatie en activiteit bieden, zoals sporten, kunnen helpen om de neerslachtigheid van Kapha tegen te gaan. Volgens de Ayurvedische biologische klok is het verstandig om een goed verteerbaar ontbijt te nuttigen tussen 07:30 en 08:30 uur, dit omdat het verteringsvuur nog niet heel sterk is naarmate we verder in de Kapha tijd gaan. Zo werkt ayurveda in ons dagelijkse leven.

De Kapha tijd komt dan om 18:00 tot 22:00 uur weer terug. De avond is weer een tijd van rust, net als de vroege ochtend. Het spijsverteringsvuur is niet sterk, dus uitgebreid eten in de avond of vlak voor het slapengaan is niet aan te raden. In de avonduren is wandelen na de maaltijd een goede, niet te intensieve activiteit. Ook goed voor de spijsvertering die dan ook een lager pitje staat.

In het seizoen is Kapha dosha het meest actief in de winter en in het vroege voorjaar. Denk aan kou en vochtigheid; regen en sneeuw. De toename van kou en vocht verhoogt de Kapha, wat kan leiden tot lusteloosheid, een zwaar gevoel en heb je meer kans op verkoudheid. Dagelijkse lichaamsbeweging, warm en licht verteerbaar eten en het vermijden van te zware maaltijden zorgen ervoor dat je Kapha in balans blijft.

In de vroege lente hebben vaak veel mensen last van voorjaarsvermoeidheid, dit komt doordat de opgebouwde Kapha van de winter langzaam smelt doordat de temperaturen weer wat stijgen. Extra bewegen en lichte voeding helpen om de stagnatie op te lossen en je wat fitter te voelen.

Levensfase Kapha

Gedurende de levensfases is Kapha het meest actief in de kindertijd, de leeftijd van 0 – 18 jaar. Baby’s slapen veel, peuters en kleuters hebben vaak last van snotneuzen en tieners kunnen een gat in de dag slapen. Allemaal symptomen van Kapha die zorgt voor groei en stabiliteit.

Ayurveda in ons dagelijkse leven 2e deel

Ongeacht welke type je bent, bovenstaande geldt voor alle dosha’s. Ook al ben je een Vata, een Pitta of een Kapha of een combinatie van deze, we gaan allemaal door de Vata, Pitta en Kapha tijden, seizoenen en levensfases heen. Het is dus aan te raden om volgens bovenstaande tijden en seizoenen te leven om zo optimale fysieke en mentale  gezondheid te creëren.

Begin je al een beetje een beeld te krijgen van welke dosha jij bent of misschien welke uit balans is? Misschien komt bij jou ook de meest gestelde vraag op; hoe ga ik hiermee verder en hoe implementeren we deze informatie in grote lijnen in mijn dagelijkse leven? Wil je je eigen dosha weten ? Doe de QUIZ

Daar kijken we volgende week naar. Tot dan!

Wil je in contact met mij komen? Volg mij op Instagram – ANEW.lifestyle waar je mij een DM kan sturen of contact mij via een berichtje op WhatsApp: +27 61 503 3560