De Geneeskrachtige Kruiden serie (Inleiding)

Standaard

In deze komende serie willen we een reeks heel gewone Nederlandse keuken kruiden gaan bespreken. Kruiden zijn bijzondere planten in de natuur. Kruiden zijn planten die ons leven kunnen verrijken. De meeste algemene kruiden hebben hun geheel eigen geneeskrachtige werking. We gaan een paar aspecten van deze keukenkruiden wat dieper belichten. Wat hun werking op ons lichaam is. Hoe je ze kunt kweken. Welke kruiden wél en niet bij elkaar passen. En in welk gerecht ze goed passen. Gewone kruiden die je overal kunt kopen en in het eten kunt gebruiken.  Keukenkruiden die je als flinke plant in je tuin kunt zetten. Of op het balkon of de vensterbank kunt laten groeien. We kunnen natuurlijk een enorm uitgebreid scala kiezen, maar we gaan ons in deze serie beperken tot gewone kruiden die overal verkrijgbaar zijn. Gewone kruiden voor in de keuken. Hier vind je een serie korte artikelen over algemene keukenkruiden. We beginnen met de inleiding (deel 1). Deze serie zal zich langzamerhand gaan uitbreiden. Elk kruid met één lekker recept erbij. Veel lees- en inspiratie plezier gewenst.

Kruiden door de geschiedenis

Zolang mensen hier op deze planeet leven, vertrouwen we al op kruiden. Duizenden jaren lang kenden we de smaak, de geneeskrachtige werking en we gebruikten kruiden om in contact met de Goden te komen. Wist u dat er zaden van kruiden zijn gevonden die 200.000 jaren oud zijn ? De allereerste mensen op aarde aten alléén kruiden die ook door dieren werden gegeten. Dan wisten ze zeker dat de kruiden niet dodelijk waren. Dieren zouden zoiets nooit eten.

Door alle eeuwen heen leidde mondelinge overlevering tot een enorme kennis over kruiden. Deze werd van generatie op generatie overgeleverd. In de oude ayurveda zijn er kruiden beschreven, waarvan de werking éérst duizenden jaren  lang mondeling werden overgeleverd. Tot de werking ervan werd opgeschreven.

Het alleroudste begin

kruiden-serie-wierook

Kruiden om het gebed te laten ‘opstijgen’ naar de Goden

In bijna ieder geloof of religie in de wereld was het idee dat de Goddelijke wereld verbonden was met de menselijke wereld. En kruiden waren ‘de brug’ tussen het aardse en het spirituele. De uitleg is dat mét deze (wie)rook het gebed opstijgt naar de Hemel of het hogere in de natuur.

Toen het menselijke denken zich verder ontwikkelde, ontwikkelden de eerste geloven en religies zich tot geneesstelsels voor lichaam én geest én ziel.

De meest opvallendste zijn daarbij de Indiase Ayurveda, de traditionele Chinese geneeskunde. Maar ook in Tibet, in Australië (de Aboriginals) en in Amerika (de Indianen) gebruikten de inheemse bewoners hun hechte relatie met de natuur om hun heen om uit te vinden hoe ze geneeskrachtige kruiden konden gebruiken bij hun rituelen in en hun geneeskunde. Een paar voorbeelden ?

  1. In Australië hebben de ervaringen van de Aboriginals met kruiden zoals eucalyptus en de “tea tree” boom ertoe geleid dat wij de goede werking ervan nu óók kennen
  2. De genezers bij de oude Indianen ‘luisterden’ naar hun planten. En hierdoor leerde wij de echinacea, de alsem en de jeneverbesstruik kennen.
  3. Maar in Afrika vinden we de meeste gevarieerde en oudste kruidentradities. Hier wordt (en werd duizenden jaren lang) tot in de meest afgelegen streken alle aspecten van de geneeskunde doordrongen van het gebruik van kruiden. Soms zijn dit zelfs de enige beschikbare medicijnen.

De oude Egyptenaren schreven en maakten, rond 1550 v. Chr.  de “Ebers Papyrus” . Een enorm geschrift met ca 850 verschillende kruidenrecepten en hun werking. Een holistische benadering van ziekte en gezondheid.  Tweehonderd jaren later inspireerde dit grote geschrift de Griekse genezer Asclepius om zijn eigen geneescentra op te zetten. Erg bijzonder is dat hij gebruik maakte van kruiden om geest, lichaam en ziel te zuiveren.

De Geneeskundige wetenschap

hippocrates-kruiden-serie

Hippocrates, de grondlegger van de geneeskunde

Eigenlijk was hiermee de éérste geneeskundige wetenschap geboren. Want deze Asclepius trok enorm veel volgelingen, en één daarvan was Hippocrates. Deze Hippocrates was de grondlegger van de medische wetenschap. Zijn gevleugelde uitspraak kennen we nóg steeds : ..” Laat uw voeding uw medicijn zijn, en uw medicijn uw voeding..”..

En daarmee nam hij afstand van de bestaande ideeën dat zwarte magie of boze geesten de veroorzaker van ziekten zouden kunnen zijn. Hij baseerde zijn praktijk op observaties.

Hij zei dat het lichaam als één geheel moet worden behandeld en zette kruidenmedicijnen, voedsel, frisse lucht, hygiëne en rust op één lijn bij zijn behandelingen van de zieke mens.

Eigenlijk legde Hippocrates hiermee de basis voor de Europese geneeskunde, die 1500 lange jaren méé zou gaan.

Met de komst van de Romeinen werd de geneeskunde een meer ‘mechanische’ van opvatting. Men zag de lichaamsdelen als aparte delen. Dit is nog steeds óók de opvatting van de Farmaceutische wetenschap. En hiermee raakte de kruidengeneeskunde uit de mode.

Kruidengeneeskunde versus Moderne geneeskunde

De ‘heksen’ uit de oude eeuwen waren eigenlijk kruidenvrouwen, met een indrukwekkende kennis van zaken. En vaak niet alléén over de werking van kruiden. Maar ook de monniken met hun kloosterkruiden wisten veel over de werking van kruiden.

Deze kennis is voor een groot deel opgeschreven, maar er is ook enorm veel verloren gegaan. Hildegard von Bingen (1098 – 1179 n. Chr.) is hier een voorbeeld van. Met haar immense kennis. (Haar geschriften werden weer gebruikt in de 2e wereldoorlog. Wegens een ernstig gebrek aan medicijnen. Deze oude kruiden recepten zijn gebruikt  tegen wonden, wondkoorts en vele andere kwalen en letsels. En het bleek verbluffend goed te werken)

Daarna had men de boekdrukkunst uitgevonden. En kregen mensen de toegang tot de opgeschreven kennis, deze werd nu in boekvorm uitgegeven. Deze kennis van kruiden behoorde ooit eens alléén tot het vakgebied van dokters en monniken. In deze tijd waren de medische kruidenboeken voor iedereen, die het betalen kon, toegankelijk.

Heksenjachten door kruidenkennis 

heksenjacht-kruiden-serie

Het waren donkere tijden, met kruiden kennis bevond je je op gevaarlijk terrein !

Toch waren, in deze vooruitstrevende Renaissance tijd, ook wrede heksenjachten. En deze waren regelmatig gericht tegen op kruidengebied deskundige vrouwen. Vrouwen mochten niet studeren en de amateur genezers werden vaak beschuldigd van ketterij. Dat kon hun leven kosten. Hoe gezonder een mens van een kruidenmiddel werd, hoe gevaarlijker het was voor de kruiden deskundige.

Het waren donkere tijden. En onder invloed van deze opvattingen stelde men kruidenkennis gelijk aan bijgeloof en kwakzalverij.

Misschien is er nog steeds weinig veranderd. Nu worden we niet meer verbrand, maar krijg je een flinke geldboete ! Als je, als groenteboer, zegt dat een appel goed is voor je darmen, bega je een overtreding van de wet. En kun je een enorme boete krijgen. Dat is toch wel een rare wet, naar mijn mening. Als je het dus verkoopt, mag je er niets over schrijven.

Ook vandaag de dag zijn er nog artsen met deze opvatting. Terwijl toch véél moderne medicijnen afgeleid zijn van kruiden. Een doodgewoon aspirientje is gemaakt van salicylzuur. Dit is een afgeleide van wilgen en spirea. Toch is er een nadeel, want met het isoleren van de werkzame stof gaan alle andere goede effecten van de planten ook verloren. Daarom is het gebruik van een kruid, met alles erop en eraan, soms béter als een geïsoleerd medicijn. Want met het kruid heb je een heel breed scala aan andere stoffen, die de werking van het gehele kruid kunnen ondersteunen.

En, nu is onze tijd, zie je de meningen toch wat veranderen. Het gevoel dat er in de huidige medicijnen te veel giftige andere stoffen met hun bijwerkingen zitten, maakt dat veel mensen zich weer tot natuurlijke middelen wenden. Er wordt in de hele wereld erg veel onderzoek gedaan naar de werking van plantaardige middelen, en er komen steeds meer aanwijzingen dat de werking van plantaardige middelen zwaar onderschat is. Voor kruiden- en specerijen middelen ziet de toekomst er rooskleurig uit.

De ayurveda

Het Indiase woord ayurveda betekent ‘kennis van het leven’. Ayurveda is een holistische wetenschap, en behandelt de mens als geheel. Dus het gebruik van kruiden en specerijen maakt hier deel van uit. Kurkuma, Neem en Ashwagandha. Maar ook Triphala, Gember, Granaatappel en Brahmi zijn duizenden jaren oude natuurlijke plantenmiddelen, en gebruikt in de ayurveda. Deze plantaardige middelen hebben allemaal een duizenden jaren oude uitstekende staat van dienst in de Ayurveda

Leuke en erg oude Kruidenhandboeken door de eeuwen heen

Er zijn nog een paar grote werken uit oude eeuwen te zien en te lezen. Op het internet kun je er veel over vinden. De tekeningen zijn zó liefdevol gemaakt. Mooi om te zien. We gaan hier een paar noemen. Ik zet er een link in,  naar méér informatie op Wikipedia.

  1. De Materia Medica” (uit het jaar 65 v. Chr.) geschreven door de Romeinse legerarts Dioscorides.
    materia-medica-dioscorides-kruiden-serie

    De “Materia Medica” (Dioscorides)

    Bijna 2000 jaren lang was dit een grote bron van informatie, waarin de heilzame werking van 600 planten is beschreven

  2. Causea et Curae” (uit het jaar 1098 – 1179 n.Chr.) Hildegard von Bingen. Het was een Duitse Moeder Overste uit een klooster
  3. Volumen Paramirum” De Zwitserse arts Paracelsus (1493 – 1541 n.Chr.). Deze arts heeft meerdere natuurlijke geneeskundige inzichten opgeschreven.
  4. Complete Herbal”  Nicholas Colpepper. (1616 – 1654 n. Chr) . Deze wetenschapper heeft een indrukwekkend werk geschreven. Een boek dat 394 kruiden bevat en dit boek is nog steeds verkrijgbaar. Het is één van de bekendste kruidenhandboeken óóit.
  5. Libellus de re herbaria Novus”  William Turner.  (1508-1568 n. Chr. ) wordt wel de ‘vader van de Britse plantkunde’ genoemd.
  6. New Kreütter Buch“. Hieronymus Bock.  In 1546 verscheen de eerste druk met illustraties, gedetailleerde beschrijvingen van ongeveer 700 planten met 447 afbeeldingen.
  7.  Theatrum Botanicum John Parkinson, (1567-1650 n. Chr.) heeft een indrukwekkend werk nagelaten. Met 1,688 bladzijden en prachtige tekeningen en beschrijvingen van 3.800 planten. Een indrukwekkend en geheel compleet werk.

Andere artikelen in deze serie :

  1. https://degeneeskrachtigekeuken.nl/2021/03/14/de-geneeskrachtige-kruiden-serie-tijm/ 

Zoekt u de beste curcumine longa en/of kurkuma longa ? Ik, persoonlijk, beveel u dekurkumaspecialist aan. Een webshop met brede specialistische kennis over kurkuma en curcumine en veelzijdige hoogwaardige zuivere producten. Zij zijn gewoon de beste als het over kurkuma gaat ! De beste kwaliteit voor de laagste prijs. Natuurproducten volgens de oude 100 % natuurlijke ayurvedische methode. Zonder enige vorm van toevoegingen. De Kurkuma Specialist, de webshop met de gezondste klanten ! 

Disclaimer : Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Samensteller doet geen claims over diagnose, behandeling, genezing of ziektepreventie. De inhoud van dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Houd er rekening mee dat de inhoud van dit artikel nog niets is geëvalueerd door medisch deskundigen. Geen van deze informatie dient te worden opgevat als medisch advies.  Raadpleeg daarom altijd een medisch gespecialiseerd/gekwalificeerd arts met kennis van natuurlijke supplementen voor aanvang van gebruik van natuurvoeding,voedingsadviezen en/of voeding of natuurlijke supplementen.

Volgende »

  1. Pingback: De Geneeskrachtige Kruiden serie (Rozemarijn) | De Geneeskrachtige Keuken

  2. Pingback: De Geneeskrachtige Kruiden-serie (Tijm) | De Geneeskrachtige Keuken

    • Hey, dank je wel voor je enthousiaste reactie. Leuk om te ontvangen, Margreet. Nou, ik ben zeker nog niet van plan om ermee op te houden. Deze blog heeft mijn volle plezier. Grtjs van Tieneke en een fijne dag gewenst 🙂

Leuk om u op mijn blog te ontvangen. Als u wilt, kunt u een reactie voor anderen achterlaten.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.